Tìm hiểu về nghĩa của từ – lớp 6

Chúng ta đều biết rằng từ là đơn vị ngôn ngữ đóng vai trò rất quan trọng, không có từ thì chúng ta không thể giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ nói và viết được. Tuy nhiên, khi nói hoặc viết cần phải hiểu rõ nghĩa của từ để diễn đạt sao cho chính xác nhất ý của người nói, người viết. Bài học hôm nay chiase24.com sẽ giúp các em tìm hiểu nghĩa của từ và cách diễn đạt nghĩa của từ chính xác nhất. Sau khi nắm được nội dung bài học này, chắc chắn các em sẽ học tập ngày càng tốt hơn chương trình văn học lớp 6.

1. Nghĩa của từ

Từ có hai mặt hình thức và nội dung. Mặt hình thức, khi nói biểu hiện bằng âm thanh, khi viết biểu hiện bằng chữ. Khi ta nghe phát âm hay đọc từ nào đó, ta hiểu nghĩa từ đó, tức là ta hiểu được nghĩa của từ. Sự vật, hiện tượng trong thực tế phản ánh vào tư duy con người thành các khái niệm. Các khái niệm ấy đi vào hệ thống ngôn ngữ, được ngôn ngữ hóa thành nghĩa của từ.

Tìm hiểu về nghĩa của từ

  • Hiện tượng nhiều nghĩa

Một từ có thể gọi tên nhiều sự vật hiện tượng, biểu thị nhiều khái niệm trong thực tế được gọi là từ đa nghĩa. Hiện tượng này gọi là hiện tượng nhiều nghĩa của từ.

Xem Thêm:  Tóm tắt truyện Sơn Tinh Thủy Tinh ngắn gọn nhất - lớp 6

Ví dụ:

Đứng bên cầu…

Đứng ra giải quyết…

Quan điểm đó đứng vững được…

  • Sự chuyển nghĩa của từ

Sự chuyển nghĩa của từ sản sinh nghĩa mới tiết kiệm và phù hợp, các phương thức chuyển nghĩa: ẩn dụ, hoán dụ.

Ẩn dụ: lấy tên sự vật này gọi tên sự vật khác  dựa trên mối quan hệ tương đồng của chúng. Ví dụ: Bến sông => Bến tàu, bến xe…; chân => chân bàn, chân trời; chân mây…

Hoán dụ: lấy tên sự vật này gọi tên sự vật khác  dựa trên mối quan hệ có thực giữa chúng (chúng luôn đi đôi trong thực tế). Ví dụ: Đầu chỉ trí tuệ; Tim chỉ tình cảm; Bụng chỉ tâm địa…

  • Từ đồng nghĩa

Từ đồng nghĩa là các từ khác nhau về hình thức âm thanh nhưng có chung ít nhất một nét nghĩa. Ví dụ: Lãnh đạo, cầm đầu, đứng đầu…; Chấp, vá, hàn…; Chết, từ trần, hy sinh…; Tàu hỏa, xe lửa….

  • Từ trái nghĩa

Từ trái nghĩa là những từ khác nhau về ngữ âm, đối lập, trái ngược nhau về nghĩa. Ví dụ: Dài – ngắn, tốt – xấu, thiện – ác…

  • Từ đồng âm

Từ đồng âm là từ giống nhau về hình thức ngữ âm nhưng khác nhau về ý nghĩa.   Ví dụ: Đường (con đường) – đường (thực phẩm); Ăn (đưa thức ăn vào miệng), ăn (trùng khích)…; Thịt (danh từ) – Thịt (động từ)…; Muối (danh từ) – muối (động từ)…

Xem Thêm:  Tóm tắt truyện Thánh Gióng ngắn gọn

Tìm hiểu về nghĩa của từ

2. Thực hành

Bài tập 1: Trả lời câu hỏi về nghĩa của từ

Lá: được dùng với nghĩa gốc: chỉ bộ phận của cây, thường ở trên ngọn hay trên cành cây, có hình dáng mỏng và có bề mặt nhất định

Từ “Lá” còn được dùng với các nghĩa khác: Dùng với các từ chỉ bộ phận cơ thể người; Dùng với các từ chỉ vật bằng giấy; Dùng với các từ chỉ vật bằng vải; Dùng với các từ chỉ vật bằng tre, nứa, cỏ; Dùng với các từ chỉ kim loại

* Điểm chung:

Đó đều là các vật có hình dáng mỏng, dẹt như cái lá cây, do đó các nghĩa của từ lá có quan hệ với nhau là: đều có nét nghĩa chung (chỉ thuộc tính có hình dáng mỏng như lá cây).

Bài tập 2: Trả lời câu hỏi sau đây

Các từ: tập quán, lẫm liệt, nao núng có trong tác phẩm nào em đã học? Các tác phẩm đó thuộc thể loại nào?

Thế nào là truyền thuyết? Trong 3 cách giải thích nghĩa của từ đó, em thấy từ nào có cách giải thích nghĩa giống với cách giải thích nghĩa của từ truyền thuyết?

Gợi ý: giải thích theo cách trình bày khái niệm

Bài tập 3: Giải thích nghĩa các từ sau

“Canh cánh” => khắc hoạ tâm trạng day dứt triền miên của tác giả Hồ Chí Minh, thể hiện con người tác giả (nhân hoá).

Giếng: hố đào thẳng đứng, sâu vào lòng đất để lấy nước

Xem Thêm:  Tả cảnh buổi sáng trên cánh đồng quê em lớp 5, 6

Rung rinh: chuyển động qua lại nhẹ nhàng, liên tiếp

Hèn nhát: thiếu can đảm đến mức khinh bỉ

“Cậy” có “Nhờ” là đồng nghĩa: Bằng lời nói tác động đến người khác với mục đích mong muốn họ giúp mình làm một việc gì đó => dùng “Cậy” thể hiện được niềm tin vào sự sẵn sàng giúp đỡ và hiệu quả giúp đỡ của người khác.

“Chịu” có nhận, nghe, vâng – là từ đồng nghĩa chỉ sự đồng ý, sự chấp thuận với lời người khác. => Chịu: thuận theo lời người khác, theo một lẽ nào đó mà mình có thể không ưng ý.

Trên đây, chiase24.com vừa mang đến cho các em nội dung bài học về Nghĩa của từ, hy vọng sẽ giúp các em nhanh chóng nắm vững những kiến thức cơ bản nhất. Chúc các em học tốt!

5/5 - (483 bình chọn)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Next Post

Robert Kiyosaki: Tiểu sử, cuộc đời và những tác phẩm nổi bật

T5 Th2 17 , 2022
Robert Kiyosaki có tên đầy đủ là Robert Toru Kiyosaki, sinh ngày 8 tháng 4 năm 1947. Ông được mọi người ngưỡng mộ khi vừa là doanh nhân, nhà đầu tư, diễn giả và là tác giả của nhiều cuốn sách để đời. Để hiểu chi tiết hơn tiểu sử, […]
Robert Kiyosaki