Đôi mắt được ví như cửa sổ tâm hồn của mỗi người

Mắt người: cấu tạo, chức năng, đặc điểm, và 19 bệnh về mắt thường gặp

Mắt là cửa sổ tâm hồn của mỗi con người. Nhờ có , ta có thể nhìn thấy hình dạng, màu sắc, và kích thước của vạn vật. Vậy có cấu tạo như thế nào? Các đặc điểm cấu tạo của dẫn tới những chức năng gì? Hãy cùng chiase24.com tìm hiểu về , các bệnh liên quan tới và cách chăm sóc, bảo vệ cho đôi của bạn được khoẻ mạnh nhé.

Định nghĩa – mắt là gì?

Đôi mắt được ví như cửa sổ tâm hồn của mỗi người

Đôi mắt được ví như cửa sổ tâm hồn của mỗi người


Mắt (tiếng Anh: eye) là cơ quan thị giác với chức năng nhìn, quan sát, thu nhận lại những đặc điểm hình dáng, kích thước, màu sắc của sự vật, chuyển thông tin vào não bộ để não bộ xử lý và lưu trữ.
Mắt là một cơ quan nhỏ bé. Mắt người nằm ở hai lỗ hốc phía hai bên sống mũi. Phía trên mắt có gò lông mày, lông mày, và trán. Phía dưới mắt có xương má của khuôn mặt. 
Mắt được hình thành khá sớm trong quá trình thai sản. Ngay từ tuần thứ 3 của thai kì, mắt được tạo nên, ở dạng túi thị nguyên thuỷ. Trong quá trình thai nhi phát triển, túi thị nguyên thuỷ phát triển và lồi dần ra phía trước. Các cấu trúc của mắt như võng mạc, thuỷ tinh thể và các thành phần hoàn chỉnh khác được tạo nên dần dần.

Chi tiết cấu tạo của mắt

Cấu tạo của mắt có thể được chia thành cấu tạo bên ngoài và cấu tạo bên trong. Cấu tạo bên ngoài gồm những phần ở ngoài, có thể thăm khám bằng mắt thường hoặc qua đèn pin, kính lúp mà không cần sử dụng các phương pháp xâm lấn. Cấu tạo bên trong mắt nằm ở bên trong và chỉ có thể được thăm khám bằng các phương tiện máy móc chuyên khoa Mắt.

Cấu tạo bên ngoài của mắt

Cấu tạo bên ngoài mắt

Cấu tạo bên ngoài mắt

1. Lông mi và mi mắt

Mi mắt giúp mắt chuyển động nhắm vào, mở ra. Phản xạ nhắm-mở giúp mắt điều tiết chất dịch, tránh bị khô. Chất dịch nhầy này cũng bảo vệ mắt khỏi vi khuẩn, khói, bụi, nước. 
Trên mi mắt có lớp lông mi. Lông mi ở mí trên thì thường dài và cong, còn lông mi ở mí dưới thì ít hơn, ngắn hơn, và thẳng. Lông mi là hàng rào bảo vệ mắt khỏi dị vật. 

2. Kết mạc

Kết mạc là một lớp niêm mạc mỏng bảo vệ củng mạc (lòng trắng của mắt). Kết mạc duy trì hoạt động của nước mắt và các chất nhầy. Kết mạc giữ cho mắt không bị khô và bảo vệ mắt khỏi dị vật lạ.

3. Giác mạc

Giác mạc là lớp màng mỏng ở phía trước củng mạc. Giác mạc có hình chỏm cầu, hơi nhô ra khỏi ổ mắt. 
Nhờ có hình dạng chỏm cầu, giác mạc hoạt động như một thấu kính. Tia sáng đi qua giác mạc được hội tụ hình ảnh lên võng mạc. Nhờ đó não mới có thể nhận được thông tin, và ta có thể nhìn thấy vật.

4. Mống mắt

Mống mắt (tiếng Anh: iris) nằm ngay phía sau giác mạc. Mống mắt là một màng sắc tố bao quanh đồng tử. Sắc tố ở mống mắt quyết định màu mắt của con người (ví dụ con người có mắt nâu, xanh lá, xanh dương, màu mắt mèo)

5. Đồng tử

Đồng tử (tiếng Anh: cornea) là lỗ tròn màu đen nằm ở trung tâm của mống mắt. Đồng tử hoạt động như một ống kính máy ảnh. Nó có thể tự động co lại hoặc giãn ra để cân bằng lượng ánh sáng vào mắt. 
Nếu bạn muốn quan sát đồng tử hoạt động, hãy ngồi trong một căn phòng tối với gương và đèn pin. Khi bạn bật đèn pin và chiếu vào mắt, bạn sẽ thấy được đồng tử của mình co lại nhanh chóng. 

6. Củng mạc

Củng mạc còn được gọi là lòng trắng của mắt. Củng mạc là một lớp màng dày, rất cứng. Củng mạc bao quanh nhãn cầu và tạo nên hình cầu của mắt.

Cấu tạo bên trong của mắt

Cấu tạo bên trong mắt

Cấu tạo bên trong mắt

1. Thuỷ tinh thể

Thuỷ tinh thể (tiếng Anh: lens) là thành phần quan trọng nhất của mắt. Thuỷ tinh thể nằm ở phía sau đồng tử. Vì nó trong suốt, thuỷ tinh thể hoạt động như một thấu kinh, hội tụ các tia sáng đúng vào võng mạc để tạo thành hình ảnh rõ nét.

2. Võng mạc

Võng mạc (tiếng Anh: retina) là một lớp màng mỏng ở phía trong cùng của nhãn cầu. Các ánh sáng từ thuỷ tinh thể hội tụ lại trên võng mạc. Khi đó, các tế bào và dây thần kinh thị giác ở võng mạc cảm nhận ánh sáng và truyền thông tin tới não. Não bộ sẽ xử lí các thông tin này và cho chúng ta ý thức về vật ta đang quan sát.
Nếu hình ảnh không được hội tụ ở đúng võng mạc mà ở trước hay phía sau võng mạc, thị giác của chúng ta sẽ bị mờ. Nếu hình ảnh được hình thành ở võng mạc nhưng thông tin không được truyền tới não, ta sẽ không có ý thức về vật ở trước mặt.

3. Thuỷ dịch

Thuỷ dịch là chất dịch nhầy do thể mi tiết ra. Thuỷ dịch hoạt động ở tiền phòng (khoảng nằm giữa giác mạc và thuỷ tinh thể) và ở hậu phòng (khoang nằm sau mống mắt). 
Lượng thuỷ dịch trong mắt tạo nên nhãn áp. Thuỷ dịch giúp duy trì hình cầu của mắt, cũng như cung cấp dinh dưỡng cho giác mạc và thuỷ tinh thể.
Tuy nhiên, quá nhiều thuỷ dịch sẽ gây tăng nhãn áp, tạo cảm giác chèn ép khó chịu cho bệnh nhân. 

4. Dịch kính

Dịch kính nằm giữa thể thuỷ tinh và võng mạc. Dịch kính trong suốt, và mềm như thạch pudding. Dịch kính giúp nhãn cầu giữ hình thể ổn định.
Ta chỉ có thể nhìn thấy mọi vật khi giác mạc, thuỷ tinh thể, và dịch kính trong suốt để ánh sáng có thể truyền qua tới võng mạc. Khi một trong các bộ phận này bị đục, thị giác sẽ giảm đi đáng kể.

5. Hắc mạc

Hắc mạc (tiếng Anh: choroid) nằm giữa củng mạc và võng mạc, nối tiếp với mống mắt ở phía trước. Hắc mạc có nhiều mạch máu nuôi dưỡng con mắt. 

Chức năng của mắt

Chúng ta có thể giao tiếp bằng mắt mà không cần lời nói

Chúng ta có thể giao tiếp bằng mắt mà không cần lời nói


Con người có năm giác quan quan trọng: thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, và cảm giác. 
Đôi mắt giúp ta có thị giác.
Nhờ có mắt, ta nhận diện được các tác động của môi trường. Con người dùng thị giác để có phản ứng phù hợp với mọi diễn biến ở xung quanh. Ví dụ, nếu bạn thấy một chiếc ô tô phóng nhanh về phía mình, bạn sẽ phanh gấp hoặc đổi hướng đi để tránh tai nạn.
Nhờ có mắt, ta có thể thu chụp được các thông tin hình ảnh. Não bộ sẽ xử lý và lưu trữ mọi thông tin về hình dáng, kích thước, đặc điểm, màu sắc của sự vật. 
Ngoài ra, mắt giúp ta giao tiếp giữa người với người. Dù không sử dụng ngôn ngữ, con người vẫn có thể liên hệ và ra hiệu với nhau thông qua ánh mắt. 

Cơ chế hoạt động của mắt

Cơ chế hoạt động của mắt và máy ảnh rất giống nhau

Cơ chế hoạt động của mắt và máy ảnh rất giống nhau


Mắt có cơ chế hoạt động gần giống như ở máy chụp ảnh.
Ánh sáng sẽ được chiếu từ phía vật quan sát về phía mắt. Ánh sáng sẽ được khúc xạ qua giác mạc và thuỷ tinh thể, hội tụ trên võng mạc của mắt.
Trên võng mạc có các tế bào cảm thụ ánh sáng. Các tế bào cảm thụ ánh sáng thu nhận tín hiệu ánh sáng và chuyển thông tin qua tế bào thần kinhdây thần kinh tới não bộ. Não bộ sẽ ghi nhận thông tin, và ta chính thức nhìn thấy sự vật, sự việc.
Mắt có khả năng điều khiển tiêu cự và cường độ chùm sáng tự động, thông qua việc thay đổi độ cong của thuỷ tinh thế, thay đổi mống mắt hay kích thước mở của đồng tử
Ngoài ra, mắt liên tục điều tiết nước mắtthuỷ dịch để chống khô rát cho mắt. Các chất dịch cũng đồng thời bảo vệ mắt khỏi dị vật như khói, bụi, vi khuẩn. Việc này giống như bạn lau chùi ống kính máy ảnh vậy.

19 bệnh thường gặp về mắt

1. Cận thị

Người cận thị nhìn gần tốt nhưng nhìn xa kém

Người cận thị nhìn gần tốt nhưng nhìn xa kém


Cận thị là chứng bệnh xảy ra khi tia hình ảnh không hội tụ trên võng mạc mà hội tụ trước võng mạc. Người cận thị có thể nhìn gần nhưng không nhìn rõ các vật ở xa. 
Bệnh có thể xảy ra bẩm sinh, do cấu trúc của mắt. Nếu trục nhãn cầu dài, khoảng cách đến võng mạc dài ra so với bình thường nên ảnh sẽ được tạo ra trước võng mạc. 
Cấu trúc của giác mạc cũng có thể thay đổi. Nếu giác mạc quá cong so với nhãn cầu, hình ảnh cũng sẽ được hình thành trước võng mạc. 
Bệnh cũng có thể xảy ra do hoạt động sinh hoạt và làm việc trong môi trường không đủ ánh sáng, ngồi sai tư thế. 
Người cận thị có thể đeo kính cận để nhìn rõ hơn. Hiện nay thị trường kính rất đa dạng, kính cận có thể kết hợp chống loá và chống nắng, tuỳ theo yêu cầu của người sử dụng.
Nhiều bệnh nhân có thể chọn phương pháp Ortho-K để không phải đeo kính vào ban ngày. Trong phương pháp này, người cận thị sử dụng kính áp tròng cứng khi đi ngủ để điều chỉnh hình dạng giác mạc. Khi thức dậy, họ có thể nhìn rõ suốt ngày hôm đó mà không cần dùng kính.
Ở bệnh nhân cận nặng hơn và đủ tuổi phẫu thuật, bệnh nhân có thể chọn phẫu thuật mắt

2. Đục thuỷ tinh thể (cườm mắt)

Đôi mắt bị đục thuỷ tinh thể

Đôi mắt bị đục thuỷ tinh thể


Đục thuỷ tinh thể (tiếng Anh: cataract), hay còn gọi là cườm mắt, là hiện tượng thuỷ tinh thể bị đục. 
Thuỷ tinh thể là bộ phận quan trọng nhất trong mắt. Độ trong của thuỷ tinh thể giúp ánh sáng đi qua và hội tụ tại võng mạc.
Ở đục thuỷ tinh thể, ánh sáng không được hội tụ và hình ảnh ta nhìn thấy bị mờ đi trông thấy.
Bệnh thường xảy ra ở người trên 40 tuổi, chủ yếu do lão hoá mắt tự nhiên. Những người bị đục thuỷ tinh thể sớm hơn thường là do nguyên nhân bẩm sinh, sử dụng thuốc giảm nhãn áp, tiểu đường, chấn thương, tai nạn, hay do làm việc tại môi trường độc hại
Ở thể nhẹ, tầm nhìn của bệnh nhân mờ hơn so với bình thường một chút. Về sau, người bệnh sẽ nhanh mỏi mắt và nhạy cảm hơn với ánh sáng. Tầm nhìn mờ như có màn sương che phủ trước mắt. Đôi khi, người bệnh có thể nhìn một vật thành hai, ba vật, hay thấy các đốm đen xuất hiện trước mắt. 
Theo các chuyên gia trên thế giới, đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến mù mắt

3. Giác mạc chóp

Hình vẽ miêu tả một giác mạc bình thường hình chỏm cầu. Ở giác mạc chóp, giác mạc sẽ nhọn hơn ở vài chỗ nhưng phình ra ở những chỗ khác.

Hình vẽ miêu tả một giác mạc bình thường hình chỏm cầu. Ở giác mạc chóp, giác mạc sẽ nhọn hơn ở vài chỗ nhưng phình ra ở những chỗ khác.


Ở người bình thường, giác mạc trong suốt và có hình chỏm cầu cong đều đặn. Ở bệnh giác mạc chóp, phần trung tâm giác mạc hoặc vùng phía dưới giác mạc bị phình ra và tiêu mỏng.
Giác mạc ở bệnh giác mạc chóp gồ ghề, “sần sùi”. Người bệnh cảm thấy thị lực sút kém. 
Bệnh thường gặp ở người trẻ tuổi. Người bệnh sẽ thường nghĩ rằng mình bị cận thị hoặc loạn thị. Khi khám bệnh, bệnh cũng dễ bị bỏ sót trong quá trình thăm khám.
Đây là bệnh lý rất nguy hiểm. Nếu bạn thấy thị lực mắt giảm quá nhanh, bạn nên đi thăm khám kĩ càng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị vĩnh viễn. 

4. Khô mắt

Mắt hoạt động nhiều dễ bị khô

Mắt hoạt động nhiều dễ bị khô


Khô mắt không phải là một bệnh nguy hiểm. Bệnh phổ biến ở nhân viên văn phòng, những người dành nhiều thời gian trước màn hình máy tính.
Bệnh gây mỏi mắt, đỏ mắt, rát mắt. Nếu mặt bị khô quá lâu, mắt có thể giảm thị lực. Sau khi chớp mắt, bạn có thể thấy mọi thứ lờ mờ, phải mất một thời gian mới trở lại bình thường được. Mắt chảy nước liên tục nhưng chất lượng nước mắt không tốt nên mắt vẫn khô. 
Khi mắt bị khô, bạn nên cố gắng giữ cho mắt được nghỉ ngơi. Bạn cũng nên nhỏ nước mắt nhân tạo và tập thể dục mắt. Bữa ăn của bạn nên có nhiều omega-3beta-carotene

5. Lác mắt

Hiện tượng mắt lác

Hiện tượng mắt lác


Lác mắt là bệnh lý nhãn khoa thường gặp. Hai mắt nhìn theo hai hướng khác nhau và không thể nhìn thẳng được. Bệnh xảy ra do các cơ vận nhãn hoạt động không cân bằng.
Người lác mắt thường xuyên thấy mỏi mắt. Khả năng tập trung kém, đôi lúc sẽ thấy hai hình của cùng một vật. Do thiếu khả năng nhận thức chiều sâu, người lác mắt hay bị vấp ngã và làm việc không chính xác. 
Mắt lác có thể được điều trị bằng việc đeo kính hoặc mổ phẫu thuật. 

6. Loạn thị

Mắt bình thường (trên) so với mắt loạn thị (dưới)

Mắt bình thường (trên) so với mắt loạn thị (dưới)


Loạn thị là hiện tượng tia hình ảnh không hội tụ tại một điểm trên võng mạc mà hội tụ tại nhiều điểm. Nguyên nhân chính gây loạn thị là do độ cong của giác mạc bất thường nên hình ảnh hội tụ tại trước và sau võng mạc nhưng không ở một điểm. 
Bệnh loạn thị xảy ra do di truyền hoặc do các bệnh khác về mắt chứ không do lối sinh hoạt. Bệnh loạn thị xảy ra ở mọi lứa tuổi.
Người loạn thị sẽ thấy hình ảnh nhìn thấy mờ, nhoè, có bóng mờ. Do mắt phải tập trung ở cường độ cao nên người loạn thị nhanh mỏi mắt, đau đầu, đau cổ

7. Loét giác mạc

Loét giác mạc có thể khiến mí mắt phù nề, mắt khó mở

Loét giác mạc có thể khiến mí mắt phù nề, mắt khó mở


Loét giác mạc là tình trạng trầy xước và nhiễm trùng của giác mạc. Bệnh có thể xảy ra do vi khuẩn, nấm, nhiễm kí sinh trùng, virus, các bệnh lí về mắt (đau mắt hột, khô mắt, viêm kết mạc), thiếu vitamin, thương tổn dây thần kinh mắt, chấn thương mắt
Ở bệnh này, bệnh nhân có cảm giác khó chịu, mỏi mắt, mắt nóng rát, lúc nào cũng như có dị vật trong mắt. Họ khó mở mắt, mi mắt sưng nề. Mắt đỏ, chảy nhiều nước mắt, thậm chí là chảy mủ.
Giác mạc trở nên đục do viêm nhiễm. Ổ loét trông như các đốm trắng hoặc xám trên giác mạc. 
Loét giác mạc phá huỷ các mô giác mạc, tạo nên một hoặc nhiều ổ loét. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể để lại di chứng như sẹo giác mạc, teo nhãn cầu, mất thị lực
Bệnh này có thể lây. Người bệnh không được phép dụi mắt do vi khuẩn và virus sẽ theo da tay truyền qua môi trường. Người bệnh cũng phải sử dụng khăn mặt riêng, giặt riêng bằng tay. 

8. Mù màu

Một ví dụ của bệnh mù màu

Một ví dụ của bệnh mù màu


Mù màu là một khiếm khuyết thị giác. Người mù màu không thể phân biệt và nhìn được một hoặc một số màu sắc, hoặc có nhìn một số màu khác với người bình thường. 
Những màu phổ biến trong bệnh mù màu là đỏ, xanh lá cây, xanh nước biển, hoặc những màu được pha giữa những màu này. Nguyên nhân là do tế bào nón của mắt, tế bào cảm nhận màu sắc, tương ứng với ba màu cơ bản kể trên. Khi một hoặc nhiều tế bào nón hoạt động bất thường, mắt sẽ giảm khả năng phân biệt màu sắc.
Mù màu thường là do di truyền, và bệnh xảy ra ở nam nhiều hơn nữ. Tuy nhiên, phản ứng phụ của thuốc, biến chứng của bệnh và lão hoá cũng có thể gây nên mù màu ở người lớn tuổi. 

9. Nhược thị (mắt lười)

Chứng nhược thị xảy ra khi hai mắt hoạt động không đều

Chứng nhược thị xảy ra khi hai mắt hoạt động không đều


Bệnh nhược thị là tình trạng thị lực của một hoặc cả hai bên mắt bị giảm do não không nhận biết đường hình ảnh mà mắt bệnh nhân chuyển đến. Để đối phó với tình trạng này, não chọn tăng cường hoạt động với chỉ một mắt mà bỏ qua mắt còn lại. Dần dà, bên mắt bị bỏ qua trở thành mắt lười, với thị lực kém hơn hẳn. 
Bệnh nhược thị có thể xảy ra bẩm sinh. Trẻ em nhược thị cần được phát hiện bệnh trước 6 tuổi để có biện pháp can thiệp kịp thời. 
Nhược thị cũng có thể xảy ra do các bệnh lý khác về mắt như cận thị, loạn thị, viễn thị, đục thuỷ tinh thể. Bác sĩ cần phải tìm ra nguyên nhân gốc gây nhược thị để có biện pháp điều trị cụ thể. 

10. Quáng gà

Người thiếu vitamin A dễ bị quáng gà

Người thiếu vitamin A dễ bị quáng gà


Quáng gà, hay còn gọi là chứng mù đêm, là một bệnh lý thoái hoá sắc tố võng mạc mắt. Người bệnh quáng gà có thị lực kém và tầm nhìn kém vào ban đêm. Người bệnh dễ va đập vào các đồ vật do thị lực giảm. Khi chuyển từ chỗ sáng vào chỗ tối, bệnh nhân không kịp điều chỉnh thị lực kịp thời. 
Bệnh quáng gà có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất là ở người lớn tuổi. Bệnh quáng gà thường xảy ra do các bệnh lý tại mắt như cận thị, thiên đầu thống, đục thuỷ tinh thể, hay do các bệnh mãn tính khác như đái tháo đường hay bệnh Keratoconus.
Trẻ em suy dinh dưỡng hoặc bệnh nhân suy tuyến tụy thường mắc quáng gà do thiếu hụt vitamin A. Vitamin A đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn truyền xung thần kinh và chuyển hình ảnh trên võng mạc.
Người bệnh quáng gà nên bổ sung nhiều vitamin A qua thực phẩm như cà chua, cà rốt, bí đỏ, xoài, rau bó xôi, rau lá xanh đậm. Đối tượng có nguy cơ thiếu vitamin A cao như phụ nữ mang thai hay trẻ không bú mẹ cần được uống vitamin A định kỳ. 

11. Rách giác mạc

Khi dị vật bay vào gây rách giác mạc, hãy nhanh chóng nhỏ thuốc nhỏ mắt và đi khám mắt

Khi dị vật bay vào gây rách giác mạc, hãy nhanh chóng nhỏ thuốc nhỏ mắt và đi khám mắt


Rách giác mạc là hiện tượng trầy xước biểu mô giác mạc. Dị vật như bụi, cát, thuỷ tinh, hay thậm chí côn trùng bay vào mắt là nguyên nhân gây rách giác mạc.
Bệnh này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, do các hoạt động thường ngày như đi lại, đi học, làm việc, chơi thể thao. 
Khi có phát hiện dị vật, bệnh nhân cần phải rửa mắt bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch để đẩy dị vật ra ngoài. Nếu dị vật bị mắc kẹt, bệnh nhân cần tới chuyên khoa mắt để được xử lí. Bệnh nhân có thể được tra thuốc mỡ để giúp làm liền vết xước. 
Nếu không được xử trí kịp thời, rách giác mạc có thể tiến triển thành loét giác mạc, sẹo giác mạc, và giảm thị lực vĩnh viễn

12. Rách võng mạc 

Rách võng mạc là một bệnh nguy hiểm

Rách võng mạc là một bệnh nguy hiểm


Bệnh võng mạc (bệnh về đáy mắt) là nguyên nhân phổ biến thứ hai, chỉ sau đục thuỷ tinh thể, trong các bệnh lý gây mù loà.
Bệnh rách bong võng mạc là tình trạng mô võng mạc bị bong ra. Một vết rách nhỏ trên võng mạc do chấn thương có thể khiến dịch mắt tràn xuống dưới võng mạc. Trọng lượng của khối dịch này tách lớp võng mạc ra khỏi vị trí ban đầu. Cách xa các mạch máu mắt, võng mạc không được nuôi dưỡng. 
Bệnh nhân sẽ mất thị lực một phần khi võng mạc mới bong. Nếu không được chẩn đoán kịp thời trong vòng 24-72 giờ đồng hồ, bệnh nhân sẽ mù vĩnh viễn

13. Teo dây thần kinh thị giác

Teo dây thần kinh thị giác làm giảm thị lực do não không nhận được thông tin về hình ảnh

Teo dây thần kinh thị giác làm giảm thị lực do não không nhận được thông tin về hình ảnh


Teo dây thần kinh thị giác là hiện tượng dây thần kinh thị giác bị phá huỷ và mất khả năng truyền thông tin từ mắt về não. 
Bệnh nhân giảm thị lực gần và xa, giảm khả năng nhận biết và phân biệt màu sắc. Khi vận động mạnh như đi lại hay chạy nhảy, mắt đau nhói
Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Đây là hậu quả của nhiều bệnh lý về mắt khác nhau. Khi dây thần kinh thị giác đã teo, các bệnh lý nền khác về mắt đã quá nặng, tạo nên thương tổn không thể hồi phục. 
Hiện không có phương pháp nào khôi phục lại những dây thần kinh đã teo. Các bác sĩ chỉ có thể tìm ra bệnh gốc gây teo dây thần kinh thị giác, điều trị các bệnh đó để phòng ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. 

14. Thiên đầu thống (tăng nhãn áp)

Ở bệnh thiên đầu thống, mắt căng mỏi do nhãn áp cao

Ở bệnh thiên đầu thống, mắt căng mỏi do nhãn áp cao


Bệnh thiên đầu thống, hay còn gọi là bệnh cườm nước, là một bệnh nhãn khoa thường gặp. Bệnh xảy ra khi có quá nhiều thuỷ dịch trong nhãn cầu, tăng áp lực nhãn cầu và gây thương tổn lên hệ thần kinh thị giác.
Ở bệnh thiên đầu thống, người bệnh sẽ cảm giác như có một màng mờ che trước mắt và có tầm nhìn hình ống (giống như đang nhìn qua ống nhòm hay ống kính). Mắt đỏ, sưng đau, nếu nhãn áp quá cao có thể gây buồn nôn và nôn ói
Bệnh thường xảy ra ở bệnh nhân trên 40 tuổi, và ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Bệnh thường xảy ra thứ cấp do các chấn thương mắt hay các bệnh tiểu đườngbệnh huyết áp. Việc sử dụng thuốc corticosteroid trong thời gian dài cũng gây tăng nhãn áp. 
Bệnh có thể được chữa bằng thuốc nhỏ mắt đặc trị, laser hoặc phẫu thuật. Nếu không được chữa trị sớm, bệnh nhân có thể bị mù loà. 

15. Thoái hoá võng mạc

Hình ảnh mắt bị thoái hoá võng mạc (AMD)

Hình ảnh mắt bị thoái hoá võng mạc (AMD)


Thoái hoá võng mạc là các thương tổn lên lớp tế bào võng mạc trong mắt. Bệnh thường xảy ra do biến chứng đái tháo đường.
Thoái hoá võng mạc có thể xảy ra do các mạch máu nhỏ ở mắt bị tổn thương (như vỡ mạch máu hay tắc nghẽn mạch máu) và giảm cung cấp máu cho lớp tế bào võng mạc.
Nếu mạch máu tăng sinh quá nhiều và truyền quá nhiều máu cho lớp tế bào võng mạc cũng gây thoái hoá võng mạc. Điều này là do các mạch máu này thường mỏng manh và yếu hơn các mạch bình thường nên nguy cơ xuất huyết mắt cao hơn.  
Tuy đây không phải là bệnh nguy hiểm, thoái hoá võng mạc gây suy giảm thị lực, giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và người nhà. 

16. U nguyên bào võng mạc

Một em bé bị ung thư võng mạc

Một em bé bị ung thư võng mạc


U nguyên bào võng mạcbệnh ung thư võng mạc. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, do yếu tố di truyền. 
Khối u nguyên bào có thể phát triển ở một hoặc hai mắt, phá huỷ thị giác và gây ảnh hưởng lên tính mạng. 

17. Viêm dây thần kinh thị giác

Nữ giới da trắng có nguy cơ viêm dây thần kinh thị giác cao hơn các nhóm khác

Nữ giới da trắng có nguy cơ viêm dây thần kinh thị giác cao hơn các nhóm khác


Viêm dây thần kinh thị giác là hiện tượng các dây thần kinh bị viêm, gây đau mắt và giảm thị lực tạm thời một bên mắt. 
Bệnh thường xảy ra ở bệnh nhân đa xơ cứng. Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao là độ tuổi 20-40 tuổi, nữ giới, da trắng, và có tiền sử gia đình bệnh đa xơ cứng. 
Những bệnh nhân mới mắc bệnh một lần có thể khôi phục lại thị lực nếu điều trị và theo dõi kịp thời. 

18. Viễn thị 

Người viễn thị nhìn xa tốt nhưng nhìn gần kém

Người viễn thị nhìn xa tốt nhưng nhìn gần kém


Viễn thị là một bệnh về mắt phổ biến. Người viễn thị có thể nhìn xa rất tốt nhưng khó nhìn gần. 
Đây là một sai lệch về khúc xạ. Hình ảnh ở mắt sẽ được hình thành ở sau võng mạc. Nguyên nhân là do giác mạc quá dẹt hoặc trục nhãn cầu quá ngắn. 
Bệnh có thể xảy ra do bẩm sinh, do lão hoá, hoặc do ngồi học ngồi làm việc sai tư thế. Người viễn thị thường xuyên đau mắt, mỏi mắt khi phải nhìn lâu. Nếu phải nhìn gần, họ phải nheo mắt để nhìn cho rõ.
Người viễn thị thường bị lé trong (mắt quay vào trong) vì việc quay vào trong khiến mắt nhìn rõ hơn. Họ cũng có nhiều nếp nhăn trán và lông mày do nheo mắt quá nhiều.
Viễn thị có thể được điều trị bằng kính hoặc phẫu thuật khúc xạ. 

19. Xuất huyết võng mạc

Xuất huyết võng mạc thường là biến chứng của tiểu đường

Xuất huyết võng mạc thường là biến chứng của tiểu đường


Võng mạc là màng thần kinh lót phía trong nhãn cầu. Xuất huyết võng mạc là một trong những biến chứng của bệnh lý về mạch máu võng mạc. 
Tuỳ theo số lượng và vị trí của các khối xuất huyết, xuất huyết võng mạc gây giảm thị lực mắt, đau mắt, đỏ mắt.
Bệnh thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường, tắc tĩnh mạch, hay bệnh nhân có bệnh về võng mạc. Khi có triệu chứng đỏ mắt, đau mắt, bệnh nhân cần được đi khám tại các phòng khám chuyên khoa để xem xét mức độ xuất huyết. 

Cách chăm sóc và bảo vệ cho đôi mắt của bạn

Để bảo vệ cho thị giác của mình, bạn hãy chăm chỉ thực hiện theo các lời khuyên dưới đây nhé:

1. Ăn uống đủ vitamin

Bạn nên ăn nhiều thức ăn ngon, đa dạng, bổ dưỡng

Bạn nên ăn nhiều thức ăn ngon, đa dạng, bổ dưỡng


Một đôi mắt sáng khoẻ cần được cung cấp nhiều vitamin. Bạn chú ý ăn nhiều rau xanh lá đậm, các loại rau và trái cây có màu vàng cam (cà rốt, đu đủ, cam), cũng như thịt, trứng, cá.
Những loại thực phẩm này được khuyên dùng bởi chúng có hàm lượng vitamin A, vitamin C, vitamin E cao. Một số vi chất khác như beta-carotene, lutein hay selenium cũng vô cùng tốt cho nhãn lực.

2. Dành thời gian cho mắt nghỉ ngơi

Bạn nhớ cho mắt nghỉ ngơi một chút sau mỗi 45 phút làm việc tập trung nhé

Bạn nhớ cho mắt nghỉ ngơi một chút sau mỗi 45 phút làm việc tập trung nhé


Bạn chỉ nên tập trung mắt vào công việc trong khoảng 45 phút liên tục, sau đó đứng lên để vừa thư giãn cơ thể, vừa thư giãn cho mắt. Để thư giãn cho mắt, bạn nên nhìn ra xa khỏi màn hình máy tính, nhắm mắt lại và chườm mắt ấm bằng tay, hoặc chớp mắt nhiều lần để kích thích điều tiết.
Bạn nên chú ý giữ cho phòng học hay phòng làm việc đủ ánh sáng. Vị trí của sách và máy tính không được ở quá xa hay quá gần.
Đối với màn hình máy tính, bạn nên ngồi đối diện với màn hình và căn trung tâm màn hình ở ngang vùng ngực. Khoảng cách và góc độ chính xác sẽ giúp giảm độ chói loá của màn hình.

3. Tránh gây tổn thương mắt

Bạn chú ý đeo đồ bảo hộ mắt khi cần thiết

Bạn chú ý đeo đồ bảo hộ mắt khi cần thiết


Ở trên đường hay ở nơi làm việc, bạn nên tránh nhìn trực tiếp vào những luồng sáng mạnh như đèn pha ô tô, đèn hàn xì, ánh sáng từ lò đúc thuỷ tinh. Nếu phải ở những nơi này, bạn nên có kính bảo hộ phù hợp, tránh gây chói mắt.
Nếu bạn đi ra ngoài vào buổi trưa chiều, giữa 11 giờ trưa và 4 giờ chiều, ánh sáng mặt trời sẽ rất chói. Bạn nên đeo kính râm ở ngoài đường, vừa để tránh chói mắt, vừa để bảo vệ mắt khỏi tia cực tím.
Nếu bạn sử dụng kính áp tròng, bạn cần phải học cách giữ vệ sinh và sát trùng kính áp tròng cẩn thận. Bạn cũng nên nhỏ mắt để giữ cho mắt không bị khô và trầy xước.
Đôi lúc bạn có thể cảm thấy ngứa mắt và muốn dụi mắt. Bạn cần tránh dụi mắt, đặc biệt là khi đôi tay của bạn chưa được rửa sạch sẽ. Việc dụi mắt sẽ dẫn bụi và vi khuẩn từ da tay xâm nhập vào mắt. Hơn nữa, việc chà sát mắt liên tục (dụi) sẽ gây xước mắt.

4. Thường xuyên massage, thư giãn mắt

Bạn nên ngủ đủ giấc cho mắt nghỉ ngơi

Bạn nên ngủ đủ giấc cho mắt nghỉ ngơi


Mỗi ngày, bạn nên ngủ đủ từ 7 tới 8 tiếng. Buổi trưa bạn nên nhắm mắt nghỉ tầm 15-20 phút. Việc ngủ nghỉ điều độ sẽ giúp mắt thư giãn.
Trước khi đi ngủ, bạn nên massage nhẹ nhàng cho mắt. Khi đắp mặt nạ chăm sóc da, bạn có thể cắt lát dưa chuột hay cà chua lạnh đắp lên mắt để thư giãn cho mắt. 
Bạn cũng có thể xoa hai bàn tay của mình cho ấm lên và nhanh chóng ấp lên đôi mắt. Bạn có thể dùng thêm ngón tay để xoa nhẹ vùng mi mắt, từ trong ra ngoài, theo vòng tròn để thư giãn mắt.
Khi lau mặt, bạn phải sử dụng khăn mặt riêng. Khăn mặt cần được thường xuyên giặt sạch. 

5. Sử dụng thuốc nhỏ mắt phù hợp

Thuốc nhỏ mắt giúp bạn vệ sinh mắt mỗi ngày

Thuốc nhỏ mắt giúp bạn vệ sinh mắt mỗi ngày


Bạn nên sử dụng muối sinh lí 0.9% để vệ sinh rửa mắt mỗi ngày. Nếu thấy mắt có cảm giác nổi cộm như có bụi bay vào, bạn có thể nhỏ nhiều hơn để rửa mắt.
Nếu bạn cần sử dụng thuốc nhỏ mắt sát khuẩn loại đặc trị hơn, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ. Thuốc nhỏ mắt có thể có nhiều tác dụng phụ khi sử dụng lâu dài nên bạn chỉ nên sử dụng nếu mắt bạn thật sự cần.
Bạn nên đi khám mắt định kì để phát hiện bệnh về mắt kịp thời. Nếu mắt bạn có những triệu chứng như đau mắt, đỏ mắt, rát mắt, quáng gà, mờ mắt, chói mắt, sợ ánh sáng, bạn nên mau chóng tìm gặp bác sĩ nhé. 

Lời kết

Đôi mắt là tài sản quý của mỗi người. Mắt kết hợp với não giúp ta nhìn và nhớ rõ mọi vật. Nếu mắt là một chiếc máy ảnh thì não bộ là thẻ nhớ của chiếc máy ảnh đó. Nhờ có mắt mà chúng ta cảm nhận được trời xanh, mây trắng, được ngắm nhìn khuôn mặt của những người thân yêu trong gia đình.
Với những thông tin trên chiase24.com tin rằng bạn đã nắm được những thông tin cần biết về triệu chứng, dấu hiệu, chẩn đoán và điều trị bệnh thiếu máu. Bạn hãy chú ý bảo vệ, gìn giữ, và rèn luyện đôi mắt của mình mỗi ngày nhé.
[spoiler title = “Tham khảo”]

  1. https://www.merckmanuals.com/home/eye-disorders/biology-of-the-eyes/structure-and-function-of-the-eyes
  2. https://www.onhealth.com/content/1/common_eye_conditions

[/spoiler]

5/5 - (1 bình chọn)
Mụn: nguyên nhân, dấu hiệu, chuẩn đoán và cách điều trị
Tổng hợp hình xăm mèo đáng yêu khó cưỡng

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *