Quả kỷ tử sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô để làm thuốc

Câu kỷ tử: nguồn gốc, tác dụng, cách sử dụng & lưu ý khi dùng

Kỷ tử là một vị thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền. Tuy rất nhỏ bé nhưng loại thảo dược này lại có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Ngoài việc dùng lá và thân cây làm rau nấu canh rất tốt cho phụ nữ sau sinh thì quả còn được dùng để điều trị các bệnh thông thường khác. Hãy cùng chiase24.com tìm hiểu thêm về vị thuốc này nhé!

Giới thiệu về cây kỷ tử

Cây kỷ tử là gì?

Kỷ tử còn có tên gọi khác là Câu khởi, khởi tử, địa cốt tử, câu kỷ tử… kỷ tử hay câu kỷ tử chính là quả chín khi phơi khô của cây khởi tử.
Tên khoa học: Lycium sinense Mill
Chi: Lycium
Họ: Cà (Solanaceae)

Kỷ tử có kích thước khá nhỏ nhưng có nhiều tác dụng đối với sức khỏe

Kỷ tử có kích thước khá nhỏ nhưng có nhiều tác dụng đối với sức khỏe


Cây kỷ tử có kích thước khá nhỏ bé, chỉ cao từ 0,5 đến 1,5m. Cành mảnh, có gai ở kẽ lá. Lá nguyên, mọc cách,có một số lá mọc vòng, cuống lá ngắn, phiến lá hình mũi mác.
Hoa kỷ tử ra từ tháng 6-9 có màu tím đỏ. Quả từ tháng 7-10.  Quả mọng, hình trứng, khi chín có màu tím đỏ hay vàng đỏ. Quả kỷ tử khi khô có hình bầu dục dài khoảng 0,5-1cm, đường kính khoảng hơn 0,2cm. Vỏ quả có màu tím đỏ hoặc đỏ tươi, mặt ngoài nhăn nheo. Bên trong có nhiều hạt hình màu vàng.

Cây câu kỷ tử phân bố ở đâu?

Cây kỷ tử có nguồn gốc từ vùng Đông Nam châu Âu trải rộng sang Tây Nam châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản. Ngày nay kỷ tử được trồng chủ yếu ở Trung Quốc.
Ở Việt Nam, kỷ tử được trồng nhiều nhất ở vùng núi miền Bắc đặc biệt là ở Sa Pa, Lào Cai. Cây kỷ tử thường trồng lấy thân, cành non và lá dùng làm rau nấu canh. Theo y học cổ truyền thì canh rau nấu từ lá cây kỷ tử rất tốt cho bà mẹ sau khi sinh con.

Thu hái và chế biến câu kỷ tử

Bộ phận dùng: Toàn bộ cây kỷ tử đều được dùng để làm thuốc. Lá và thân được dùng để nấu canh bồi bổ sức khỏe. Quả được dùng làm thuốc trong y học cổ truyền.
Thu hái: Kỷ tử có thể được trồng bằng cành hoặc bằng hạt. Khoảng sau 3 năm thì có  thể thu hoạch được. Thông thường người ta sẽ thu hái quả kỷ tử vào tháng 8 đến tháng 11 sau khi quả đã chín đỏ.
Chế biến: Quả kỷ tử sau khi chín sẽ được thu hái đem về phơi trong bóng râm mát cho đến khi vỏ quả hơi nhăn lại sau đó mới đem phơi khô.

Quả kỷ tử sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô để làm thuốc

Quả kỷ tử sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô để làm thuốc


Bảo quản: Quả kỷ tử sau khi bào chế vào lọ kín để nơi khô ráo. Nếu không may bị thâm đen thì đem xông diêm sinh hoặc phun rượu, xóc lên sẽ trở lại màu đỏ đẹp.
Cách sử dụng kỷ tử: Quả kỷ tươi có thể ngâm rượu. Hạt kỷ tử khi khô có thể đem tán bột mịn dùng trong các phương thuốc Đông y.
Liều dùng: Khi sử dụng bạn dùng 500ml nước sôi và hãm cùng 30 gram quả kỷ tử khô trong khoảng 20 phút là có thể uống như uống trà. Nên hãm vài lần nước sôi cho tới khi nước nhạt thì thôi.
Khám phá: Lá hẹ là gì – tác dụng của lá hẹ đối với sức khỏe

Thành phần hóa học có trong cây kỷ tử

Trong kỷ tử có những thành phần hóa học sau: Betaine, các loại axit amino, acid nicotinic, polysaccharide, Carotene, Thiamine, Riboflavin, Vitamin C, b-Sitosterol, Linoleic acid, vitamin B1, B2, C, … Các chất khoáng Ca, P, Fe…
Theo nghiên cứu khoa học, trong 100g quả kỷ tử có 3,96mg Caroten; 150 mg Canxi; 3 mg Vitamin C;  6,7mg P; 3,4mg sắt; 1, 7 mg axit lactic và 0,23mg Amoni sunfat…

Tác dụng của câu kỷ tử đối với sức khỏe và điều trị bệnh

Theo Đông y kỷ tử có tính hơi hàn, không độc, ngọt đi vào kinh Can, Thận, Phế có tác dụng trị can âm suy, hoa mắt chóng mặt, mệt mỏi, mỏi gối, nhức xương, ho khan, di tinh, yếu sinh lý, xuất tinh sớm , vô sinh…
Theo y học hiện đại, kỷ tử chứa 4 loại chất chống lão hóa và các thành phần polysaccharides khác nhau là LBP1,2,3,4 có tác dụng kiểm soát hệ thống sinh hóa trong cơ thể, giúp phòng chống bệnh và tác động tích cực vào chức năng của các tế bào khắp cơ thể. Vì vậy, kỷ tử có những tác dụng như sau:

1. Cây kỷ tử bảo vệ cơ thể khỏe mạnh, chống lão hóa

Trong kỷ tử chứa nhiều chất polysaccharides và antioxidants mạnh chống lão hóa, tiêu diệt các gốc tự do làm hại cơ thể. Bên cạnh đó, kỷ tử cũng giúp làm tăng sức chịu đựng, dẻo dai, bền bỉ cho cơ thể, giảm mệt mỏi, phục hồi sức khỏe sau khi bị bệnh.

Kỷ tử giúp bảo vệ cơ thể khỏe mạnh, chống lão hóa

Kỷ tử giúp bảo vệ cơ thể khỏe mạnh, chống lão hóa

2. Câu kỷ tử giúp hạ áp huyết

Mộ nghiên cứu tìm ra chất polysaccharides trong kỷ tử có thể ngăn ngừa và kiểm soát được bệnh cao áp huyết hiệu quả.

3. Câu kỷ tử giúp ngăn ngừa ung thư

Kỷ tử có chứa một loại khoáng chất chống ung thư là antioxidants mạnh và chất polysaccharides duy nhất có thể chặn dừng lại những thay đổi đột biến của tế bào dẫn đến ung thư. Đặc biệt là đối với các tế bào ung thư gan.

4. Kỷ tử giúp ổn định mức cholesterol trong máu

Trong kỷ tử chứa chất beta-sitosterol làm hạ cholesterol xấu trong máu, chất antioxidants của nó giữ cho cholesterol tốt khỏi bị oxy hóa đóng cục trong động mạch. Chất flavonoids trong Câu kỷ làm giãn nở động mạch và mềm ống mạch.

5. Kỷ tử giúp hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

Trong kỷ tử có chứa chất polysaccharides giúp giữ ổn định lượng đường trong máu. Ngoài ra chất betaine trong kỷ tử cũng giúp ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ và các mao mạch bị tổn hại do bệnh tiểu đường gây ra.

Kỷ tử hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

Kỷ tử hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

6. Kỷ tử giúp tăng cường chức năng sinh lý

Người ta cũng thường sử dụng kỷ tử để làm tăng chức năng sinh lý bởi các nghiên cứu cho thấy, trong kỷ từ chứa chất làm cho testosterone trong máu nên làm tăng khả năng ham muốn tình dục.

7. Câu kỷ tử có tác dụng giảm cân

Câu kỷ tử có tác dụng giảm cân hiệu quả, trong một nghiên cứu cho thấy, chất polysaccharides trong làm tăng sự chuyển hóa dưỡng trấp thành năng lượng thay vì chuyển hóa thành chất béo. Từ đó giúp giảm tích lũy mỡ thừa và giảm cân đáng kể.

8. Cây kỷ tử giúp sáng mắt, cải thiện thị lực

Trong kỷ tử chứa nhiều antioxidant carotenoids có tác dụng bảo vệ chống lại sự thoái hóa gây ra cườm mắt. Nhiều kết quả khi thử nghiệm với kỷ tử đều cho thấy, kỷ tử làm rút ngắn thời gian thích nghi của mắt với bóng tối, nó cũng cải thiện thị lực trong ánh sáng mờ, dấu đốm làm mù mắt giảm.

9. Kỷ tử giúp hệ tim mạch khỏe mạnh

Quả kỷ tử có tác dụng bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh

Quả kỷ tử có tác dụng bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh


Kỷ tử chứa cyperone, một sesquiterpene có lợi cho tim và tuần hoàn máu. Ngoài ra chất anthocyanins còn giúp duy trì sự bền dẻo động mạch làm cho không bị nghẽn mạch.

10. Kỷ tử tăng cường hệ miễn dịch

Các nghiên cứu cho thấy kỷ tử có khả năng tăng cường hệ miễn dịch. Chất polysaccharides có trong kỷ tứ có tác dụng làm tăng hoạt động của các tế bào miễn dịch, bao gồm cả tế bào T, chống được các tế bào gây bệnh cytotoxic-T-cells, khối u độc hại NK cell, lysozyme, , kháng thể IgA , IgG và Interleukin-2.

11. Câu kỷ tử có tác dụng tái tạo tế bào máu

Trong một thí nghiệm cho thấy, kỷ tử giúp sinh sản và tái tạo ra máu. Người ta chứng minh rằng các tế bào hồng cầu có khả năng chống lại các gốc tự do nhờ bởi chất flavonoids có trong Câu kỷ tử. Một vài thử nghiệm lâm sàng cũng cho kỷ tử chữa được bệnh thiếu tủy xương là nguyên nhân giảm không sản sinh được hồng cầu, bạch cầu và huyết bản.

12. Cây kỷ tử giúp cải thiện sưng đau khớp

Trong nhiều cuộc nghiên cứu khoa học cho thấy kỷ tử có thể duy trì lại được sự quân bình enzyme SOD để phòng chống sưng đau viêm khớp.

13. Kỷ tử giúp cải thiện trí nhớ

Kỷ tử được dùng nhiều trong các bài thuốc bồi bổ trí óc bởi có chứa chứa betain, khi vào cơ thể chuyển đổi thành choline, một chất làm tăng cường và có khả năng phục hồi trí nhớ.

14. Cây câu kỷ tử giúp bổ gan

Kỷ tử chứa chất cerebroside có tác dụng bảo vệ tế bào gan chống lại độc tố, ngay cả loại độc tố mạnh như chlorinated hydrocarbons.

Kỷ tử giúp bổ gan

Kỷ tử giúp bổ gan

Một số bài thuốc sử dụng câu kỷ tử chữa bệnh hiệu nghiệm

1. Câu kỷ tử trị viêm gan viêm mạn tính

Nguyên liệu: Bắc sa sâm 12g, Mạch môn 12g, Đương quy 12g, Kỷ tử 12-24g, Sinh địa 24-40g, Xuyên luyện tử 6g.
Cách làm: Cho tất cả các vị thuốc trên vào ấm sắc nước uống trong ngày.
Tác dụng chính: Trị viêm gan viêm mạn tính, gan xơ do âm hư.

2. Câu kỷ tử trị suy nhược, hư, đau mỏi gối

Nguyên liệu: Thục địa 320g, Sơn dược (sao) 160g, Câu kỷ tử 160g, Sơn thù nhục 160g, Ngưu tất 120g, Thỏ ty tử 160g, Lộc giao (sao) 160g, Quy bản (sao) 160g.
Cách làm: Đem tất cả các vị thuốc trên tán bột, trộn mật ong làm hoàn viên. Mỗi lần uống 12-16g, ngày 2-3 lần.
Tác dụng chính: Trị suy nhược, hư, lưng đau, gối mỏi, di tinh, huyết trắng nhiều.

3. Câu kỷ tử trị các chứng bệnh về mắt

Nguyên liệu: Thục địa 320g, Sơn thù 1690, Sơn dược 160g, Đơn bì 80g, Trạch tả 80g, Phục linh 80g, Cúc hoa 120g, kỷ tử 120g.
Cách làm: Đem tất cả các vị thuốc trên tán bột, trộn với mật ong làm hoàn viên, ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 10-12g.
Tác dụng chính: Trị hoa mắt, thị lực giảm sút, cườm mắt tuổi già, thủy tinh thể dục.

4. Câu kỷ tử trị sinh dục suy yếu

Cách làm: Mỗi tối bạn nhai khoảng 15g kỷ tử. Nhai liên tục 1 tháng liền cho đến khi tinh dịch trở lại bình thường thì uống thêm 1 tháng.
Tác dụng chính: Trị nam giới sinh dục suy yếu (vô sinh)
Lưu ý: Trong thời gian uống thuốc, kiêng quan hệ tình dục.

Kỷ tử trị tình dục suy yếu ở nam

Kỷ tử trị tình dục suy yếu ở nam

5. Kỷ tử trị dạ dày viêm teo mãn tính

Cách làm: Đem kỷ tử sao khô, giã nát rồi đóng gói. Mỗi ngày uống 20g, chia làm 2 lần lúc bụng đói vừa nhai vừa uống. Sử dụng 2 tháng liên tục.
Lưu ý: Trong quá trình sử dụng kỷ tử phải ngưng tất cả các loại thuốc khác.
Tác dụng chính: Trị dạ dày viêm teo mãn tính giúp cho dạ dày khỏe mạnh.

6. Kỷ tử trị hư, tinh thiếu

Nguyên liệu:  Kỷ tử, Hoàng tinh, 2 vị bằng nhau.
Cách làm: Đem tán bột 2 nguyên liệu trên rồi luyện với mật ong làm viên. Mỗi lần uống 12g, ngày 2 lần với nước ấm.
Tác dụng chính: Trị thận hư, tinh thiếu, lưng đau, vùng thắt lưng đau mỏi.

Một số lưu ý khi sử dụng kỷ tử

  • Tùy vào cơ địa của từng người nên hiệu quả sử dụng cũng khác nhau. Có người cho kết quả tốt có người lại không cho kết quả như mong muốn. Bạn không cần hoang mang mà nên hỏi ý kiến của các chuyên gia.
  • Không dùng kỷ tử cho phụ nữ đang mang thai.
  • Những người có vấn đề về tiêu hóa, đang đi ngoài không nên sử dụng kỷ tử.
  • Những người đang sử dụng thuốc làm đông máu chứa warfarin, đái tháo đường, trị huyết áp không nên dùng kỷ tử.
  • Những người bị dị ứng phấn hoa cũng được khuyến cáo tránh sử dụng kỷ tử.

Kỷ tử mang lại nhiều lợi ích đối và an toàn với sức khỏe con người. Tuy nhiên, loại quả này cũng sẽ gây ra một số bất lợi, giảm hiệu quả của thuốc nếu như người dùng sử dụng không đúng cách. Vì vậy bạn không nên chủ quan, hãy cẩn trọng và hỏi ý kiến chuyên gia nếu cần để đảm bảo an toàn.

5/5 - (1 bình chọn)
Tổng hợp hình ảnh hoa chuông xanh đẹp nhất
Bật mí Top 15 quán ăn ngon tại Đắk Nông

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *