Chu kỳ kinh nguyệt là gì

Kinh nguyệt là gì, cách tính chu kỳ kinh nguyệt tránh thai và thụ thai chuẩn xác

Bước sang tuổi dậy thì, cùng với những thay đổi của cơ thể, các cô gái lại chào đón một dấu ấn cho quá trình trưởng thành của mình, kinh nguyệt hay vẫn còn được gọi với cái tên gần gũi “bà dì” hay “ngày đèn đỏ”. 
Mặc dù mỗi tháng “bà dì” sẽ đều đặn gõ cửa hỏi thăm các chị em nhưng dường như vẫn còn rất nhiều chị em tỏ ra mơ hồ khi được hỏi kinh nguyệt là gì, tính chu kỳ kinh nguyệt như thế nào? Và để giúp chị em hiểu rõ hơn “bà dì” vẫn đồng hành với chị em trong mỗi tháng, thậm chí là gây cho chị em không ít phiền toái là gì, hãy cùng chiase24.com tìm hiểu về kinh nguyệt để có lời đáp chính xác nhất nhé.

Kinh nguyệt là gì? 

Kinh nguyệt, tên tiếng anh là menstrual, trong tiếng Ấn Độ có nghĩa là मासिक धर्म (maasik dharm) hay còn được chị em gọi với những cái tên quen thuộc như “bà dì”, “ngày đèn đỏ”. Là hiện tượng sinh lý tự nhiên của ở cơ thể nữ giới tuổi trưởng thành, xuất hiện khi lớp nội mạc tử cung (hay còn được gọi là niêm mạc tử cung) bong ra mang tính chu kỳ do sự tụt giảm đột ngột của estrogen hoặc estrogen & progesterone trong cơ thể.

Kinh nguyệt là gì

Kinh nguyệt là hiện tượng bong lớp nội mạc tử cung có tính chu kỳ


Kinh nguyệt là hiện tượng bình thường của tiến trình tự nhiên theo chu kỳ xảy ra ở phụ nữ khỏe mạnh từ thời kỳ dậy thì cho đến thời kỳ mãn kinh. Tuổi trung bình bắt đầu có kinh nguyệt là 12 tuổi, tuy nhiên với những thay đổi về chế độ ăn uống, di truyền, kinh nguyệt có thể đến sớm hoặc muộn hơn trong khoảng từ 8- 16 tuổi. Lần kinh cuối (mãn kinh) thường xảy ra vào giữa độ tuổi 45 và 55. 

Chu kỳ kinh nguyệt là gì?

Chu kỳ kinh nguyệt là vòng tròn sinh lý xảy ra ở cơ thể nữ giới trưởng thành thông qua những điều chỉnh của hệ hormone sinh dục, giúp duy trì khả năng sinh sản của nữ giới. Chu kỳ kinh nguyệt ở nữ giới sẽ kéo dài xuyên suốt từ khi bắt đầu dậy thì cho đến lúc mãn kinh.

Chu kỳ kinh nguyệt là gì

Chu kỳ kinh nguyệt điển hình xảy ra hàng tháng kéo dài từ thời kỳ dậy thì cho đến thời kỳ mãn kinh.


Trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt của nữ giới, một trứng (một số trường hợp là 2 trứng, nếu thụ tinh thành công có thể dẫn đến hình thành 2 hợp tử và sinh đôi khác trứng) sẽ được phóng ra vào giai đoạn phóng noãn (rụng trứng). Trước khi rụng trứng, nội mạc tử cung sẽ bao phủ bề mặt tử cung và thay đổi để trở thành nơi cho trứng thụ tinh làm tổ và hình thành thai kỳ.
Trong trường hợp quá trình thụ tinh không xảy ra, tử cung sẽ tiến hành loại bỏ lớp nội mạc tử cung này và bắt đầu một chu kỳ kinh nguyệt mới. Và quá trình loại bỏ lớp nội mạc tử cung này chính là kinh nguyệt. Kinh nguyệt sẽ bao gồm phần nội mạc tử cung và các sản phẩm của máu (khác máu tĩnh mạch) được đào thải qua khỏi cơ thể qua âm đạo
Kinh nguyệt xảy ra khi trứng không được thụ tinh, thường được coi là dấu hiệu cho thấy nữ giới không mang thai. Tuy nhiên, trong một số trường hợp (chiếm số ít nhưng vẫn xảy ra) xuất hiện tình trạng chảy máu trong giai đoạn sớm của thai kỳ và bị nhầm lẫn với máu kinh. 

Các giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt

Ở nữ giới trưởng thành về giới tính, chu kỳ kinh nguyệt sẽ diễn ra với 4 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Giai đoạn kinh nguyệt (hành kinh)

Giai đoạn kinh nguyệt

Hành kinh của nữ giới luôn chứa máu,, tế bào từ niêm mạc tử cung và dịch nhầy


Là giai đoạn kinh lớp nội mạc tử cung được loại bỏ ra khỏi cơ thể qua âm đạo. Dịch kinh nguyệt sẽ chứa máu, tế bào từ niêm mạc tử cung và dịch nhầy. Một kỳ kinh sẽ kéo dài trung bình trong khoảng từ 3-5 ngày.

Giai đoạn 2: Giai đoạn nang trứng

Bắt đầu diễn ra vào ngày đầu tiên của kỳ kinh và kết thúc bằng sự rụng trứng. Dưới tác động của vùng dưới đồi (hypothalamus), tuyến yên sẽ tiết ra hormone kích thích nang trứng (FSH). Hormone này sẽ đảm nhiệm vai trò kích thích buồng trứng sản xuất khoảng 5-20 nang trứng.
Mỗi nang trứng lại chứa một quả trứng chưa trưởng thành. Và thông thường sẽ chỉ có một nang trứng phát triển thành trứng trưởng thành và rụng trong chu kỳ kinh nguyệt. Sự phát triển của các nang trứng sẽ kích thích niêm mạc tử cung dày lên, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho trứng đã thụ tinh làm tổ, phát triển thành thai nhi.

Giai đoạn 3: Giai đoạn rụng trứng

Trong giai đoạn này, cùng với sự phát triển của nang trứng là sự gia tăng nồng độ estrogen trong cơ thể nữ giới. Kéo theo sự ra tăng nồng độ hormone luteinising (LH) và FSH nhiều hơn bình thường. Và trong vòng 2 ngày, nồng độ LH cao sẽ kích hoạt sự rụng trứng.
Khi đó, trứng được phóng vào ống dẫn trứng và đưa về phía tử cung. Trứng chỉ tồn tại trong khoảng 24 giờ từ sau khi rụng, đây cũng chính là thời điểm vàng để thụ tinh. Và nếu không được thụ tinh trong khoảng thời gian này, trứng sẽ rụng.

Giai đoạn 4: Giai đoạn hoàng thể

Trong vòng 2 tuần tới hoặc có thể lâu hơn từ khi trứng thoát khỏi nang trứng, nang trứng sẽ biến đổi thành một cấu trúc gọi là hoàng thể, bắt đầu giải phóng progesterone cùng một lượng nhỏ estrogen.
Sau đó, nhờ sự kết hợp của progesterone và estrogen sẽ thúc đẩy lớp nội mạc tử cung dày lên để đợi trứng được thụ tinh đến làm tổ. Trứng sau khi thụ tinh sẽ bám vào nội mạc tử cung tạo ra các hormone cần thiết để duy trì hoàng thể. Còn hoàng thể thì tiếp tục gia tăng việc sản xuất progesterone cần thiết để duy trì nội mạc tử cung dày lên, phục vụ cho quá trình mang thai.
Trong trường hợp quá trình trứng thụ tinh và làm tổ không diễn ra thì hoàng thổ sẽ teo và chết đi, kéo theo đó sẽ là sự sụt giảm nồng độ progesterone. Và kết quả là nội mạc tử cung bị bong ra, được đào thải ra ngoài cùng với dịch nhầy và máu, trở thành hành kinh mà chúng ta vẫn thường thấy.

Cách tính chu kỳ kinh nguyệt 

1. Cách tính chu kỳ kinh nguyệt cơ bản 

Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu tiên xuất hiện kinh nguyệt của tháng này cho đến ngày đầu xuất hiện kinh nguyệt của tháng tiếp theo, thông thường là từ 28- 30 ngày. Tuy nhiên vẫn có trường hợp chu kỳ ngắn lặp lại đều đặn sau 21 ngày hoặc chu kỳ dài 32- 35 ngày. 

Cách tính chu kỳ kinh nguyệt cơ bản

Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu kinh nguyệt của tháng này cho đến ngày đầu kinh nguyệt của tháng tiếp theo


Thực tế do nhiều yếu tố tác động (căng thẳng, bệnh tật,…) chu kỳ kinh nguyệt có thể có sự thay đổi nhẹ. Chẳng hạn như chu kỳ kinh tháng trước của bạn là 30 ngày nhưng chu kỳ sau lặp lại là 35 ngày thì cũng không cần quá lo lắng, điều này vẫn nằm trong phạm vi bình thường. 
Trong trường hợp thường xuyên gặp chu kỳ rối loạn trên 40 ngày hoặc dài ngày hơn mà không mang thai thì bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa, thăm khám và nhanh chóng phát hiện những dấu hiệu bất thường có thể xảy ra.

2. Cách tính chu kỳ kinh nguyệt để tránh thai an toàn

Theo các chuyên gia phụ khoa, để tính được chu kỳ kinh nguyệt giúp tránh thai an toàn và hiệu quả nhất, chị em cần phải ghi nhớ rõ vòng kinh của mình. Cụ thể: 
Bước 1: Đánh dấu ngày đầu kinh nguyệt của tháng này.
Bước 2: Đánh dấu ngày đầu kinh nguyệt của tháng tiếp theo.
Bước 3: Tính khoảng cách từ ngày kinh nguyệt tháng trước với ngày kinh nguyệt tháng này để biết chu kỳ kinh nguyệt của bản thân là bao lâu.
Bước 4: Thực hiện như vậy trong vòng 4 tháng liên tục để biết vòng kinh của mình có bị thay đổi nhiều không.

Cách tính chu kỳ kinh nguyệt để tránh thai an toàn

Chu kỳ kinh nguyệt sẽ được chia thành 3 thời điểm gồm an toàn tuyệt đối, an toàn tương đối và nguy hiểm


Cách tính chu kỳ kinh nguyệt để tránh thai an toàn sẽ dựa vào ngày rụng trứng (hay ngày phóng noãn). Lúc này, chu kỳ kinh nguyệt sẽ được chia thành 3 thời điểm gồm: thời điểm an toàn tuyệt đối, thời điểm an toàn tương đối và thời điểm nguy hiểm. Và tương ứng với mỗi thời điểm này là các khả năng mang thai khác nhau. Cụ thể:

– Thời điểm an toàn tuyệt đối:

Là thời điểm được tính từ ngày thứ 20 của chu kỳ kinh nguyệt tháng này cho đến ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt tháng tiếp theo. Đây là thời điểm mà trứng mới rụng và đang trong quá trình phân hủy. Nếu quan hệ tình dục trong thời gian này thì tỷ lệ thụ thai là rất thấp.
Ví dụ: nếu chị em có chu kỳ kinh nguyệt là 28 ngày, ngày có kinh nguyệt đầu tiên trong tháng ngày là ngày 10 tháng 4 thì thời điểm an toàn sẽ được tính từ ngày 30 tháng 4 đến ngày 08 tháng 5. 
Tuy nhiên, trong một số trường hợp quan hệ tình dục trong thời điểm này vẫn có thể mang thai ngoài ý muốn do cơ thể người phụ nữ mang trứng đôi và thời điểm trứng rụng không cùng nhau. Do vậy, mặc dù là thời điểm an toàn cao nhưng không có nghĩa là quan hệ tình dục trong thời điểm này có thể mang lại hiệu quả tránh thai 100%.

– Thời điểm an toàn tương đối:

Được đánh giá có khả năng tránh thai khoảng 50%, là thời điểm được tính từ ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt cho đến ngày thứ 9 của chu kỳ. Tiếp tục ví dụ ở trên, thời điểm tương đối an toàn lúc này của chị em sẽ được tính từ ngày 10 tháng 4 đến ngày 19 tháng 4.
Đây là thời điểm trứng sắp rụng, trong khi tinh trùng của nam giới chỉ có thể sống sót trong tử cung của nữ trong vòng 3 ngày. Do vậy, khả năng trứng và tinh trùng có thể gặp nhau là tương đối lớn, khả năng thụ thai thành công có thể lên đến 50%.
Nếu quan hệ tình dục trong thời gian này để đảm bảo khả năng tránh thai tốt nhất, bạn nên sử dụng thêm các biện pháp tránh thai an toàn khác. Bên cạnh đó, để đảm báo kết quả tính thời điểm an toàn tương đối được chính xác hơn, bạn nên cộng thêm 4-5 ngày kể từ ngày kinh nguyệt đầu tiên giúp việc tránh thai đạt hiệu quả tốt nhất.

– Thời điểm nguy hiểm:

Thời điểm nguy hiểm được đánh giá có khả năng mang thai lên đến 95% là ngày rụng trứng trong chu kỳ kinh nguyệt. Nếu bạn muốn tránh thai thì tốt nhất không nên quan hệ tình dục vào thời điểm này hoặc nếu quan hệ thì cần sử dụng các biện pháp tránh thai an toàn như bao cao su,…
Ngày rụng trứng thường rơi vào khoảng giữa của chu kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên bạn cũng nên cộng trừ thêm 5 ngày để có kết quả tránh thai an toàn, hiệu quả nhất. Như ví dụ ban đầu thì ngày rụng trứng rơi vào giữa chu kỳ, rơi vào khoảng 25-26 tháng 4, cộng trừ thêm 5 ngày.

3. Cách tính chu kỳ kinh nguyệt để dễ thụ thai

Như vừa nói ở trên, thời điểm nguy hiểm trong chu kỳ kinh nguyệt là thời điểm rụng trứng với khả năng mang thụ thai thành công lên đến 95%. Theo đó, nếu bạn muốn có con thì chỉ cần căn đúng thời điểm này để quan hệ tình dục thì sẽ có khả năng mang thai cao nhất. 

Cách tính chu kỳ kinh nguyệt để dễ thụ thai

Thời điểm rụng trứng với khả năng mang thụ thai thành công lên đến 95%


Tuy nhiên, có một điều các bạn cần lưu ý, trứng chỉ sống sót trong vòng 24 giờ kể từ sau khi rụng, còn tinh trùng lại có thể sống được khoảng 2-3 ngày trong tử cung phụ nữ. Vậy nên để tăng khả năng thụ thai thành công lên cao nhất, các cặp vợ chồng tận dụng khoảng thời gian vàng này, tăng cường tần suất quan hệ tình dục.

Các vấn đề thường gặp liên quan đến kinh nguyệt

– Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS):

Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) bao gồm một số vấn đề như giữ nước, đau đầu, mệt mỏi, khó chịu, tính khí thay đổi thất thường,… liên quan đến việc thay đổi nồng độ nội tiết tố nữ estrogen trước kỳ kinh.

– Đau bụng kinh: 

Đau bụng kinh

Đau bụng kinh- vấn đề thường gặp trong kỳ kinh nguyệt


Trong kỳ kinh nguyệt, tác động của một số hormone làm cho tử cung co bóp mạnh hơn mức cần thiết nhằm loại bỏ lớp niêm mạc, máu và dịch nhầy ra ngoài. Kết quả là dẫn đến các cơn đau bụng kinh, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của không ít chị em phụ nữ.

– Vô kinh (hay không có kinh nguyệt):

Tình trạng vô kinh hay không có kinh nguyệt được coi là bất thường nếu bạn đang không ở trong các giai đoạn tiền dậy thì, mang thai, đang cho con bú hoặc đã mãn kinh. Thực tế có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng vô kinh bao gồm: stress, tập luyện thể dục thể thao quá mức, sử dụng một số loại thuốc làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt hoặc do bạn mắc một bệnh lý như tiểu đường, bệnh tuyến giáp, hội chứng buồng trứng đa nang, u nang buồng trứng,…

– Rối loạn kinh nguyệt

Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng kỳ kinh nguyệt diễn ra không theo một chu kỳ nhất định (kinh sớm, kinh trễ hay thậm chí là vô kinh). Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau có thể dẫn đến tình trạng kinh nguyệt không đều như: sử dụng một số loại thuốc làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, mất cân bằng hormone, không rụng trứng, thai ngoài tử cung hay một số vấn đề sức khỏe khác,…

– Chảy máu kinh nguyệt nặng (kỳ kinh kéo dài trên 7 ngày):

Chảy máu kinh nguyệt nặng hay còn gọi là rong kinh là tình trạng kỳ kinh nguyệt kéo dài trên 7 ngày và nếu không được điều trị có thể gây thiếu máu nặng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người phụ nữ, gây mệt mỏi, xanh xao, ăn ngủ kém.

Một số lưu ý không thể bỏ qua trong kỳ kinh nguyệt

Một số lưu ý giúp chị em có một kỳ kinh an toàn, thoải mái, giảm bởi cảm giác khó chịu:
– Kiêng ăn đồ chua, cay, nóng: những chất kích thích có trong các món ăn chua, cay, nóng sẽ khiến cơn đau bụng kinh của bạn trở nên dữ dội hơn và thậm chí có thể dẫn đến tình trạng rong kinh kéo dài.
– Hạn chế ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, đồ ăn mặn và thực phẩm có tính hàn (lạnh): dễ gây đầy bụng, khó tiêu, làm tăng cảm giác đau bụng kinh đồng thời có thể khiến kinh nguyệt có mùi tanh khó chịu.
– Không nên uống trà, cà phê đặc: caffeine có trong trà xanh, cà phê có thể khiến cơ đau bung kinh của bạn trở nên dữ dội hơn, kỳ kinh nguyệt cũng có thể bị kéo dài, tâm trạng bất ổn, bồn chồn.
– Không nên đấm lưng: đau lưng là hiện tượng thường gặp trong những ngày “bà dì” ghé thăm nhưng việc đấm lưng trong những ngày này không giúp bạn giảm bớt cơn đau mà ngược lại nó còn khiến cho các cơn đau lưng trở nên dữ dội hơn, máu kinh ra nhiều và dài ngày hơn. 

Lưu ý trong kỳ kinh nguyệt

Thay băng vệ sinh đều đặn, tối thiểu 4 tiếng 1 lần trong kỳ kinh nguyệt


– Thay băng vệ sinh đều đặn, tối thiểu 4 tiếng 1 lần. Vệ sinh “cô bé” sạch sẽ sau mỗi lần thay băng vệ sinh. 
– Cuối ngày bạn có thể sử dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ có tính kiềm với độ pH từ 4- 4.5 để vệ sinh vùng kín vừa giúp giảm cảm giác ngứa ngáy khó chịu trong kỳ kinh nguyệt vừa ngăn ngừa viêm nhiễm hiệu quả. Chú ý chỉ vệ sinh bên ngoài, không tự ý thụt rửa bên trong gây hại cho “cô bé”. Đặc biệt với những bạn còn trinh có thể gây rách màng trinh nếu không biết cách thụt rửa.
– Không sử dụng sữa tắm để vệ sinh vùng kín, chỉ nên sử dụng các loại thuốc hoặc sản phẩm chuyên dụng cho phụ khoa vừa giúp làm sạch vùng kín hiệu quả vừa đảm bảo an toàn.
– Hạn chế quan hệ tình dục trong những ngày “đèn đỏ”, tránh nguy cơ viêm nhiễm, gây hại cho “cô bé”.
– Một số loại thuốc không nên sử dụng trong kỳ kinh nguyệt: thuốc ức chế sự thèm ăn, thuốc nhuận tràng, thuốc cầm máu, thuốc chống đông máu, thuốc bổ sung nội tiết tố tuyến giáp.
– Hạn chế luyện tập thể dục thể thao với cường độ cao, ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, dưỡng sinh,… giúp giảm đau nhẹ, xua tan mệt mỏi, cảm giác chán nản hay nóng giận trong những ngày “đèn đỏ”.

Lời kết:

Kinh nguyệt là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường ở cơ thể nữ giới từ thời điểm dậy thì cho đến thời điểm mãn kinh. Ở giai đoạn dậy thì, kinh nguyệt giống như một cột mốc đánh dấu chặng đường phát triển mới của nữ giới. Và xuyên suốt chặng đường phát triển của nữ giới, sự xuất hiện của kinh nguyệt như một tiếng chuông báo hiệu liệu nữ giới có mang thai hay không.
Bên cạnh đó những thay đổi, biến động bất thường của chu kỳ kinh nguyệt cũng là dấu hiệu cảnh báo những nguy cơ sức khỏe nữ giới. Nếu biến động nếu xuất hiện thường xuyên, kéo dài thì tốt nhất bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám, kịp thời phát hiện những bất thường và có phương pháp điều trị thích hợp, tránh những hệ lụy đáng tiếc có thể xảy ra.
Đến đây thì những chia sẻ xoay quanh chủ đề kinh nguyệt của chiase24.com cũng đi đến hồi kết rồi. Mong rằng những thông tin cung cấp có thể giúp các bạn có cái nhìn rõ hơn về kinh nguyệt cũng như cách tính chu kỳ kinh nguyệt để tránh thai an toàn hay thụ thai thành công. Và cũng đừng quên những lưu ý nhỏ để có một kỳ kinh nguyệt an toàn và khỏe mạnh nhé!

5/5 - (1 bình chọn)
Giảm ham muốn tình dục nam: nguyên nhân, biểu hiện và cách chữa hiệu quả
Tổng hợp hình ảnh đại diện đang trend trên Facebook dành cho nữ

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *