Phân tích hình ảnh người lính trong bài Tây Tiến

3

Tây tiến đoàn binh không mọc tóc

Quần xanh màu lá dữ oai hùm

Mặt trường gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Rãi rác biên cương mô viên xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thủy chiếu ảnh về đất

Phân tích hình ảnh người lính bài thơ Tây Tiến - Quang Dũng
Phân tích hình ảnh người lính bài thơ Tây Tiến – Quang Dũng

Phân tích hình ảnh người lính trong bài Tây Tiến

Sông Mã gầm lên khúc độc hành giữa khung cảnh thiên nhiên Tây Bắc vừa hùng vĩ, bao la, vừa dữ dội, hiểm trở, hình ảnh đoàn binh Tây Tiến đã được Quang Dũng khắc họa với nhiều chi tiết gây ấn tượng mạnh mẽ.

Tây tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu là dữ oai hùm

Hình ảnh người lính hiện lên với một vẻ đẹp khác thường, gân guốc và lạ hóa qua cụm từ “không mọc tóc”, “quân xanh màu”. Những cái lạ hóa, gần quốc ấy không hẳn là những khó khăn, gian khổ, vất vả và thiếu thốn mà còn là những dịch bệnh sốt rét rừng nơi chặng đường hành quân. Quang Dũng đã tả ngoại hình người lính Tây Tiến qua cụm từ không mọc tóc là cách diễn tả thanh về một hiện thực thô tháp, nặng nề. Trong hồi ức của những đồng đội từ Tây Tiến trở về, đoàn quân ấy dường như tử vong vì đánh trận thì ít, nhưng tử vong vì sốt rét thì nhiều. Giữa chốn rừng thiêng nước độc, gian khổ thiếu thốn, thuốc men chẳng có. Bệnh sốt rét ác nghiệt như Chính Hữu từng miêu tả:

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai – Quần tôi có vài mảnh vá

(Đồng chí Chính Hữu) Hay trong bài thơ “Lên Cấm Sơn” của Tân Sắc đã viết:

-Họ vẫn gầy vẫn ốm

Mắt vẫn lắm da vàng

Nhưng có lẽ ý thơ của Quang Dũng có sức gởi tượng trưng và cảm nghĩ sâu xa hơn: bệnh tật khắc nghiệt đã biến những người lính Tây Tiến thành những anh “vệ trực” gầy yếu, xanh xao qua cách nói thật mà thanh của tác giả. Người chiến sĩ Tây Tiến ở đây như hòa với rừng cây, với lá để ngụy trắng cho chính mình. Chịu đựng nhiều khó khăn, gian khổ như vậy những người lính Tây Tiến vẫn vô cùng oai phong lẫm liệt “dữ oai hùm”. Với nghệ thuật nhân hóa qua cụm từ “dữ oai hùm”, Quang Dũng như mang cả một sự oai linh của rừng thẩm để lột tả nên vẻ đẹp ngoại hình của người chiến sĩ Tây Tiến. Như vậy bằng bút pháp tả thực, Quảng Dũng không hề thân thành hóa đoàn binh, người đọc rõ ràng thấy được một người lính Tây Tiến ốm mà không yếu, dữ nhưng không tợn. Cách nói hiện thực những ngòi bút của Quang Dũng không hề đi sâu vào những gian khổ, thiếu thốn mà đoàn binh đã phải đối mặt mà lại nghiêng về vẻ đẹp lãng mạn của người lính Tây Tiến. Đó chính là sự tương phản giữa ngoại hình và nội tâm, giữa ngoại hình tiêu tuy vì bệnh tật với sức mạnh vững vàng bên trong tâm hồn. Ẩn sau một vẻ đẹp lạ hóa, gân guốc đó chính là một đời sống nội tâm bay bổng và lãng mạn.

Xem Thêm:  Tập làm văn lớp 2: Kể về một hoạt động thể thao hoặc một trò chơi

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Nỗi nhớ về hậu phương, về những người thân yêu vốn là một tình cảm phổ biến của những người lính xa nhà. Trong bài thơ Đồng Chí, đó là nỗi nhớ ruộng nưưng, gian nhà, giếng nước gốc đa ở làng quê thân thuộc.

Trong bài thơ Nhớ của Hồng Nguyên, đó là một nỗi nhớ của người vợ vất vả ở quê nhà “Mòn chân bên cối gạo canh khuya”. Đó là những nỗi nhớ của người nông dân áo lính rất đời, rất bình thường đã gắn bó với ruộng đồng, thôn xóm, lam lũ và nhọc nhằn. Còn nỗi nhớ của những chàng trai Thủ đô kháng chiến lại gắn với hình ảnh, vẻ đẹp thơ mộng của “dáng kiều thơm” – dáng người con gái thiếu nữ Hà Thành. Những giấc mơ chấp chớ “Dáng kiều thơm” đã trở thành một động lực để người lính Tây Tiến vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, là lời thúc giục họ tiến lên phía trước và lòng căm thù giặc “mắt trừng” gửi những niềm tin hy vọng của mình qua nơi biên giới. Người và lính Tây Tiến họ mơ về những dáng kiều thơm, những giấc mơ ít nhiều thơm mùi sách vở học trò. Bút pháp lãng mạn khi khắc họa hình ảnh người tráng sĩ xưa thường thấp thoáng một bóng hình người đẹp như vậy. Trong Tây Tiến, dường như đoạn nào cũng vấn vương một bóng dáng tha thiết: “Mai Chầu mùa, em thơm nếp xôi”, “Kìa em xiêm áo tựa bao giờ. Yếu tố giấc mơ đan xen với hiện thực trần trụi vừa giúp thắng bằng cảm xúc, vừa giữ được trạng thái hài hòa cho câu thơ, vừa giúp Quang Dũng gõ vào được cánh cửa tâm tư của người lính, làm lộ ra những góc kín đa tình của những chàng trai Hà Nội. “lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa.” Câu thơ đã làm ánh lên vẻ đẹp tâm hồn của người Tây Tiến. Ban ngày, “mắt trừng gửi mộng” giấc mộng chính phụ hướng về phía trận mạc, nhưng khi bom đạn yên rồi, giấc mộng ấy về phía tương lai hẹn ước. Một lại hướng về tương lai chiến thắng để tiếp tục giấc mộng còn dang dở? Quang Dũng đã làm toát lên vẻ đẹp của những người lính Tây Tiến, họ đã mang cái tôi đã tình, lãng mạn, dào hoa để hòa vào cái chung của đất nước. Chiến trường khốc liệt với đau thương và mất mát, người chiến sĩ trẻ đã hy sinh cuộc đời mình cho tổ quốc. Quang Dũng đã mô tả bằng một cảm hứng bi tráng:

Xem Thêm:  Tiếng Anh 8 Unit 2: A Closer Look 2 - Soạn Anh 8 trang 19, 20

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Hình ảnh những nấm mồ chiến sĩ rải rác nơi rừng hoang biên giới lạnh lẽo khơi gợi trong lòng người một sự tiếc thương đầu đớn. Câu thơ sử dụng nhiều từ Hán Việt “Biên cương, mồ viễn xứ”, chiến trường mang một sắc thái trang trọng, gợi lên không khí thiêng liêng ngậm ngùi. Tất cả sự chết chóc, chia lìa nơi trận địa không thể cản trở được ý chí quyết ra đi vì tổ quốc, quê hương. Những sự hy sinh cao cả ấy trong thơ Tố Hữu đã viết:

Ôi bóng người xưa đã khuất rồi

Tròn đồi nấm đất trắng chân đồi

Sống trong cát chết vui trong cát

Những trái tim như ngọc sáng ngời

(Mẽ Tõm – Tố Hữu)

Sự ra đi ấy đã để lại cho quê hương đất nước một nỗi đau đớn như hằn sâu trong da thịt, day dứt khôn người. Để rồi lý tưởng về và khát vọng của người lính Tây Tiến được gói gọn trong câu thơ: ” Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh” khi đời xanh tuổi trẻ, đời xanh bao ước mơ, hoài bão còn đang ở phía trước. Nhưng có gì quý giá hơn tổ quốc thân yêu, có tình yêu nào cao hơn tình yêu tổ quốc. Vượt lên tất cả là khát vọn được ra đi, được hiến dâng thân này cho quê hương, đất nước. Người chiến sĩ vung gươm ra sa trường với tinh thần người ra đi đầu không ngoảnh lại và xem cái chết tựa nhẹ tựa lông hồng, sẵn sàng hy sinh cho nghĩa lớn một cách thành thần bình yên mà như giấc ngủ quên. Ở đây, Quảng Dũng không hề né tránh hiện thực khắc nghiệt và dữ dội.

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Nếu như người tráng sĩ xưa coi da ngựa bọc thây là lý tưởng thì người lính Tây Tiến ngày nay chiến đấu hy sinh vì tổ quốc một cách tự nhiên và thầm lặng. Hình ảnh Áo Bào là một cách nói trang trọng làm tăng không khí cổ kính cho sự hy sinh của người chiến sĩ Tây Tiến. Ngoài ra, hình ảnh áo bào cũng được lấy từ văn học cổ tái tạo vẻ đẹp của một tráng sĩ và nó làm mờ đi thực tại thiếu thốn gian khổ ở chiến trường. Nó cũng gợi nên được hào khí của chí trai: “thời loạn lạc sẵn sàng chết ở sa trường, lấy da ngựa bọc thây”. Động từ “về” thể hiện một thái độ nhẹ nhõm, ngạo nghễ của người lính khi đi vào cõi vĩnh hằng, biện pháp nói giảm qua cụm từ anh về đất nhằm làm giảm đi sự đau thương, mất mát của đồng bão dân tộc trước những hy sinh cao cả, anh hùng của người chiến sĩ Tây Tiến.

Xem Thêm:  Bài thơ Tây Tiến - In trong tập Mây đầu ô, Quang Dũng

Sự hy sinh của người lính còn được bao bọc trong âm hưởng hùng tráng của con sông Mã. Hình ảnh sông Mã mở đầu cho bài thơ con sông gắn liền với lịch sử đoàn quân Tây Tiền. Con sông Mã chứng kiến mọi gian khổ, mọi chiến công và cũng chính con sông này một hình cuồn cuộn đổ về xuôi tấu lên một khúc nhạc chiêu hồn tử sĩ. Động từ gầm được Quang Dũng ví trong câu thơ như một tiếng khóc lớn của thiên nhiên, vừa tiễn đưa cái chết của người lính vào cõi vĩnh hằng, vừa nâng cái chết lên tầm sử thi hoành tráng. Câu thơ như một lời gào thét dữ dội, con người dường như cầm lặng trước nỗi đau, thiên nhiên gầm lên một khúc độc hành bị tràng. Quang Dũng đề cập đến những mất mát, bị thương mà vẫn hùng trắng va hào hùng. Trải qua những năm dài chiến đấu ác liệt, nếm trải biết bao cay đăng ngọt bùi, bao thiếu thốn gian truân Quang Dũng đã kếvthừa một cách sáng tạo thơ ca cổ để viết nên những vần thơ hào sảng như vậy. Qua cái nhìn lãng mạn của nhà thơ, cái bi đồng hóa thành cái hùng.

Xem thêm: Sơ đồ tư duy bài Tây Tiến của Quang Dũng

 

 

Rate this post

Tri Thức

3 thoughts on “Phân tích hình ảnh người lính trong bài Tây Tiến

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Next Post

Top 50 hình vẽ tranh tô màu ô tô cho bé 2022

T4 Th9 14 , 2022
Bài viết này chiase24 sẽ tổng hợp những hình vẽ tranh tô màu ô tô, cảnh sát, cứu thương, xe tải, … và các phương tiện giao thông khác cho bé mới nhất 2022 Như các bạn đã biết, ô tô, xe tải, xe bus, xe chở rác …. là […]
tổng hợp tranh tô màu ô tô cho bé