Home » Sức khỏe » Dược liệu » Gừng – Sinh khương: nguồn gốc, tác dụng, cách sử dụng hiệu quả

Gừng – Sinh khương: nguồn gốc, tác dụng, cách sử dụng hiệu quả

Gừng

Cây gừng có vị cay, tính ấm và chứa nhiều thành phần hóa học mang dược tính tốt cho sức khỏe con người. Cây gừng còn được biết đến là một loại gia vị không thể thiếu trong nhiều nền văn hóa ẩm thực. Ngay sau đây, chiase24.com sẽ cung cấp thông tin chi tiết hơn về đặc điểm, công dụng, cách dùng của cây gừng trong y học phương Đông.

Mục lục bài viết

Tổng quan về cây gừng

1. Cây gừng là gì?

Cây gừng hay còn được gọi là can khương, bào khương, sinh khương. Còn tên khoa học là Zingiber officinale Rosc. Trong Tiếng Anh, gừng được gọi với cái tên khác là Zingiber, tiếng Ấn Độ là अदरक के, còn Tiếng Pháp là Amome des Indes thuộc họ Zingiberaceae (Gừng).

Gừng

Gừng cũng là một loài thực vật, Đông y sử dụng gừng giống như một loại thảo dược thân quen. Trong ẩm thực thì cây, củ gừng lại là nguồn nguyên liệu làm gia vị hoàn hảo. Cây gừng thuộc nhóm cây thân thảo, nhỏ và sống thời vụ. 

2. Khu vực phân bố cây gừng

Giống cây gừng được phân bổ rất rộng rãi trên toàn thế giới. Từ những nước nhiệt đới hay cận nhiệt đới đều có thể trồng loại cây này. Khu vực tập trung nhiều nhất vẫn là khu vực Đông nam Á, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ. Riêng ở Việt Nam, cây gừng được người dân trồng để lấy củ khắp mọi miền, từ đồng bằng cho tới miền núi.

3. Đặc điểm nhận biết của cây gừng

Vì là cây thân thảo, kích thước nhỏ nên cây gừng chỉ cao khoảng 1 mét. Toàn thân và lá cây có màu xanh, khi già hơi ngả vàng. Thân rễ nạc và đây cũng là bộ phận sẽ phát triển thành củ sau một thời gian trồng cây.

Lá cây mọc so le với nhau ở trên thân và có hình dài, dẹt, nhọn ở phần đầu lá. Lá gừng không có cuống, phần giữa lá có đường gân nhỏ màu trắng nhạt. Đặc biệt, dùng tay vò lá gừng chúng ta có thể ngửi thấy mùi thơm lan tỏa.

Củ gừng có nhiều nhánh xòe ra, tùy vào cách thức chăm sóc mà củ gừng có thể phân nhánh nhiều hay ít, dao động từ 3 đến 7cm. Bên ngoài củ là lớp vỏ mỏng, màu ngả vàng, dễ bong tróc.

Ruột củ gừng cũng có màu vàng nhưng đậm hơn so với vỏ, lúc non có nhiều bột và có nhiều xơ khi già. Vị hơi cay, tính ấm của gừng kết hợp với mùi thơm đã giúp người ta ứng dụng loại củ này rộng rãi hơn.

Gừng

Hoa của cây gừng dài khoảng 20cm, dạng hoa hình trụ, cụm hoa hình bông. Mỗi cụm hoa là tập hợp của rất nhiều bông hoa mọc san sát nhau. Hoa gừng màu vàng xanh, phần mép hoa thì lại hơi tím giống như màu của nhụy hoa. mỗi một đài hoa dài khoảng 1cm.

4. Thu hoạch cây gừng

Sau khi trồng khoảng 5 tháng, rễ gừng đã phát triển thành củ một cách hoàn thiện. Lúc này, người trồng có thể thu hoạch bằng cách đào lấy củ.

Nếu để ý, chúng ta sẽ thấy, đến mùa thu hoạch thì lá gừng chuyển sang màu vàng, héo và khô dần đi. Khi thu hoạch cần đảm bảo cuốc đất sâu một chút, nhằm giữ cho gừng không bị trầy xước thì mới bảo quản được lâu. Ở điều kiện tự nhiên, gừng vẫn tươi trong nhiều tuần.

5. Các bộ phận có thể dùng của cây gừng

Bộ phận thường dùng phổ biến nhất của gừng đó chính là phần củ, được gọi là can khương. Phần thân và rễ cũng có thể được sử dụng trong Đông y nhưng cần thu hái vào mùa đông, gọi là sinh khương. Sau đó, mang đi phơi hoặc sấy khô thì lại gọi là sinh khương. 

Riêng phần củ gừng, thái lát mỏng, sao vàng gọi là tiêu khương, sao cháy đen gọi là bào khương.Ngoài ra, tinh dầu gừng cũng có rất nhiều ứng dụng trong cuộc sống. Người ta ép củ gừng tươi để chắt lọc lấy phần tinh dầu này.

Thành phần hóa học có trong gừng

Trong gừng có nhiều thành phần hóa học khác nhau, chúng cũng mang những tác dụng dược lý rất tốt cho sức khỏe. Từ nghiên cứu cho thấy:

Gừng

  • Thân rễ đã phơi khô của gừng có chứa tinh bột, lipid, protein, acid phosphatidic, triglyceride, lecithin, chất xơ, canxi, photpho, natri, sắt, vitamin A, vitamin B1, vitamin C.
  • Củ gừng chứa tới 2 đến 3% là tinh dầu với những thành phần quan trọng như các hợp chất hydrocarbon sesquiterpenic và alcol monoterpenic.
  • Gừng còn có thêm các nhóm chất cay shogaol và gingerol , trong đó gingerol chiếm tỷ lệ cao nhất. Cineol  là một loại hợp chất có chức năng kháng khuẩn tự nhiên có sẵn trong gừng.

Tác dụng dược lý của gừng

Từ những thành phần hóa học có trong gừng, chúng ta đã chứng minh được loại cây này có những tác dụng dược lý quan trọng như:

  • Khi thí nghiệm trên động vật, gừng có tác dụng dược lý làm tăng tỷ lệ protein, giãn mạch. Cùng với đó là khả năng ức chế acetylcholin và histamin nhằm giảm đi hiện tượng co thắt cơ trơn ruột. 
  • Lượng Cineol có trong gừng có chức năng tiêu diệt nhiều loại vi khuẩn gây hại cho cơ thể. Bột rễ gừng còn được ứng dụng vào việc trị chứng bệnh đau mắt hột. Tăng cường sức khỏe cho giác mạc.
  • Gừng còn có tác dụng dược lý với cả những trường hợp bị huyết áp thấp. Ức chế vùng thần kinh trung ương.

12 tác dụng của gừng đối với sức khỏe con người

1. Công dụng tăng cường sinh lý cho nam

Thực tế đã chứng minh rằng, gừng có khả năng kích thích tình dục vô cùng mạnh mẽ. Nhất là đối với đàn ông yếu sinh lý, xuất tinh sớm. Tất cả đều nhờ vào các dưỡng chất methyl heptenone, citral, chavicol, zingiberene. Những chất này khi đi vào cơ thể, sẽ làm cho mạch máu nở ra, tăng cường lưu thông máu và bơm tới dương vật đều đặn. Cải thiện các tình trạng sinh lý kém ở nam giới. 

Gừng

Loại thảo dược này có công dụng không thua kém gì thuốc tăng cường sinh lý nam. Tác dụng nhanh chóng, hiệu quả mà an toàn đối với sức khỏe.

2. Gừng có tác dụng ngăn chặn ung thư

Khả năng chống oxy hóa các tế bào từ dưỡng chất có trong rễ gừng phần nào đó ngăn chặn sự hình thành của các tế bào ung thư. Nhất là với tình trạng ung thư trực tràng hay ruột kết. Dù vậy, để đạt được mục đích đó, chúng ta cần bổ sung gừng đều đặn, đúng cách, đúng liều lượng trong mỗi bữa ăn hàng ngày.

Các thành phần có trong gừng tươi có khả năng chống lại các bệnh ung thư tuyến tiền liệt, ung thư tuyến tụy, ung thư vú và ung thư buồng trứng. Đặc biệt hơn là trong gừng chứa hợp chất gingerol là một hợp chất có khả năng tiêu diệt các tế bào gây ung thư di căn, ngăn chặn sự phát triển của các khối u ác tính. Vì vậy sử dụng gừng mỗi ngày trong thực đơn là một cách ngăn ngừa và điều trị bệnh ung thư rất đơn giản và hiệu quả.

3. Tác dụng tăng cường hệ miễn dịch của gừng

Nếu sử dụng gừng thường xuyên, hệ miễn dịch cơ thể con người được nâng cao đáng kể. Gừng giúp chống lại những hiện tượng cảm lạnh, cảm cúm vào mùa đông khi nhiệt độ xuống thấp.

Tính cay nồng của tinh dầu trong gừng làm cho cơ thể ấm lên, tán hàn hiệu quả. Kết hợp giữa gừng và chanh là cách hoàn hảo để hệ miễn dịch làm việc mạnh mẽ, không biết mệt mỏi, chống lại mọi tác nhân xấu ảnh hưởng tới cơ thể.

4. Tác dụng từ gừng trong việc giảm rối loạn tiêu hóa

Tác dụng gừng mang lại cho con người là hỗ trợ hệ tiêu hóa phát triển khỏe mạnh. Trong thành phần của gừng có chứa enzym có khả năng biến đổi protein thành các amino axit.

Gừng

Quá trình trên giúp cho các thức ăn được tiêu hóa nhanh hơn và chống được dị ứng từ các thức ăn trong ruột. Bên cạnh đó những thành phần của gừng còn thúc đẩy vận chuyển thức ăn nhưng không gây co thắt mà lại có chức năng rất tốt trong việc chống đầy hơi khó tiêu.

5. Gừng làm giảm cholesterol trong máu

Nồng độ cholesterol tăng cao trong máu sẽ là nguyên nhân gây ra những bệnh rất nguy hiểm cho sức khỏe như các bệnh về tim mạchhuyết áp thấp. Sử dụng gừng đúng cách giúp hạ chỉ số cholesterol trong máu để cơ thể luôn trong trạng thái khỏe mạnh. Bên cạnh đó gừng cũng có một tác dụng tích cực trong việc ngăn ngừa các cục máu đông.

6. Tác dụng điều hòa thân nhiệt

Đây là một tác dụng của gừng mà nhiều người biết đến và được sử dụng rất thường xuyên. Theo Đông y gừng có tính ấm, vị cay, nên được dùng rất hiệu quả cho mục đích điều hòa thân nhiệt.

Gừng

Khi cơ thể gặp trạng thái hạ thân nhiệt, bị nhiễm lạnh, người bệnh dùng gừng để cơ thể ấm lên. Đây cũng chính là nguyên nhân mà trà gừng được dùng để trị các bệnh cảm cúm, ho, nhức đầu, nhiễm lạnh,…

7. Giảm đau và chống viêm từ gừng

Đặc tính nóng của gừng có tác dụng rất hiệu quả trong việc giảm đau và chống viêm các vùng xương khớp. Thông thường khi bị viêm khớp, người bệnh sử dụng các liều thuốc giảm đau có cảm giác dễ chịu.

Tuy nhiên, thuốc giảm đau sẽ có các tác dụng phụ không mong muốn. Thay vào đó sử dụng rễ gừng hoặc dầu gừng trong nước tắm, có thể làm giảm sưng đau rất hiệu quả và an toàn.

8. Tác dụng hạ đường huyết của gừng

Các sản phẩm làm từ gừng hay thức ăn chế biến có gia vị gừng là những món ăn lý tưởng trong thực đơn của những người bị bệnh tiểu đường. Các thành phần có trong gừng có khả năng làm giảm đáng kể nồng độ glucose trong máu. Giiữ cho đường huyết của cơ thể luôn ở mức độ an toàn. Sử dụng gừng thường xuyên và đúng cách cũng là một phương pháp hữu hiệu giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường.

9. Gừng ngăn ngừa bệnh sỏi thận

Tác dụng tuyệt vời tiếp theo mà gừng mang lại là điều trị bệnh sỏi thận cực kỳ hiệu quả. Hiện nay, những người mắc bệnh sỏi thận thường phải can thiệp điều trị phẫu thuật để tiêu giảm sỏi trong cơ thể. Tuy nhiên, sử dụng gừng cũng có tác dụng làm tan các viên sỏi với kích thước nhỏ một cách rất tự nhiên và an toàn.

Điều này được chứng minh bởi trong thành phần của gừng có chứa một số hợp chất có khả năng làm tan sỏi thận và gây ức chế các chất tạo thành sỏi. Bên cạnh đó, làm giảm hàm lượng mucin trong dịch mật, đây là một cách để ngăn chặn bệnh sỏi mật phát triển.

10. Chữa đau bụng kinh bằng gừng

Đau bụng kinh là một chứng bệnh dễ gặp phải ở nhiều phụ nữ khi đến thời kỳ kinh nguyệt. Chứng bệnh này không chỉ làm cho cơ thể đau nhức mệt mỏi, mà còn là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh về sinh sản. Muốn chấm dứt được tình trạng này, sử dụng gừng là một lời khuyên vô cùng hữu ích đối với người bệnh.

Gừng

Khi bị đau bụng kinh, thực chất là máu đông tụ trong cơ thể và không được đẩy ra ngoài. Tạo áp lực cho vùng bụng dưới và gây đau. Sử dụng một tách trà gừng sẽ làm ấm cơ thể, kích thích nhiệt làm tan các cục máu đông và giảm ngay tình trạng đau bụng.

11. Giải tỏa stress bằng gừng

Trong gừng có một chất được gọi là cineole, đây là chất có tác dụng rất tốt trong việc giảm tỏa stress và trị bệnh đau nửa đầu thường gặp. Bên cạnh đó, sử dụng nước gừng ấm để ngâm chân cũng là một cách giúp chúng ta thư giãn và đi vào giấc ngủ sâu hơn. Chính vì thế, gừng có công dụng như một bài thuốc tốt hỗ trợ tinh thần luôn thư thái và tỉnh táo.

12. Gừng giúp làm đẹp da và làm chậm quá trình lão hóa

Ngoài những tác dụng dược lý kể trên, gừng còn được sử dụng rất nhiều trong việc chăm sóc da. Các hợp chất chống oxy hóa có trong gừng giúp làm chậm quá trình lão hóa, loại bỏ các độc tố dưới da và các sắc tố thâm sạm. Gừng có tác dụng mang đến một làn da sáng đẹp, săn chắc và trẻ trung.

Bên cạnh đó gừng còn có khả năng làm dịu vết bỏng và mờ sẹo trên da. Một chất khử trùng khác có trong gừng còn có tác dụng làm sạch mụn và xóa bỏ các vết thâm do mụn cho làn da luôn mịn màng căng bóng.

11 bài thuốc chăm sóc sức khỏe từ gừng

1. Bài thuốc chữa cảm cúm, cảm lạnh từ gừng

Lấy 1-2 thìa mật ong trộn cùng với nước ép gừng và uống cùng một chút nước ấm. Uống 3-4 lần mỗi ngày sẽ giảm được các triệu chứng cảm cúm.

2. Chữa mất tiếng hoặc khàn tiếng bằng gừng

Chuẩn bị một củ gừng tươi và nửa củ cải trắng đem rửa sạch sau đó xay nhuyễn. Lấy nước cốt uống 2 lần/ ngày để chữa mất tiếng và khàn tiếng.

3. Gừng có tác dụng giảm đau, kháng viêm

Để giảm đau, kháng viêm kết hợp uống nước gừng và ngâm chân tay trong nước ấm có gừng. Đồng thời đắp bã gừng lên những vùng sưng đau sẽ làm giảm đau đáng kể.

4. Bài thuốc từ gừng nâng cao chức năng sinh lý

Để thực hiện bài thuốc cần chuẩn bị: 50g gừng tươi xay nhuyễn, lá ngải cứu 20g, gạo lứt rang 50g, hành khô, hành lá và 200-350g lươn.

Sau đó cho gia vị vừa phải nấu với 800ml nước đến khi cạn còn 300ml. Ăn trong ngày 2 lần và làm như thế cách 2 ngày 1 lần. Ăn 15 lần để trị dứt điểm tình trạng nói trên.

Gừng

Bài thuốc này hỗ trợ tăng cường sinh lý cho nam, giảm thiểu chứng xuất tinh sớm, ngăn chặn những bệnh viêm tinh hoàn. Đối với phụ nữ thì ổn định Hormon, duy trì tốt chu kỳ kinh nguyệt, hạn chế đau bụng kinh.

5. Cách dùng gừng chữa mất ngủ, khó ngủ

Giã nát một củ gừng tươi sau đó ngâm vào chậu nước ấm và thêm chút muối hạt. Ngâm chân vào nước này mỗi tối trước khi đi ngủ.

6. Dùng gừng để phòng cảm mạo

Để phòng cảm mạo hay trúng gió chỉ cần ngậm một lát gừng tươi trong miệng khoảng 5-10 phút sau đó bỏ đi.

7. Tránh say xe bằng gừng hiệu quả

Muốn tránh cảm giác say tàu xe nhai một chút gừng tươi trước khi đi tàu xe khoảng 30 phút sẽ có hiệu quả rất tốt.

8. Giảm mỡ máu, ngăn ngừa ung thư

Chuẩn bị các nguyên liệu sau: 20 củ gừng tươi rửa sạch thái sợi, 10g lá gừng xay nhuyễn, 10 quả táo tàu khô, 30g mộc nhĩ, 30g nấm bào ngư và 300-500g rùa đen.

Gừng

Dùng tất cả nguyên liệu trên đem nấu với 1 lít nước cho đến khi còn 500ml. Ăn 5 lần trong ngày và thực hiện tương tự 3 ngày/lần. Ăn trong khoảng 10 lần liên tiếp.

9. Bài thuốc chữa khó tiêu, buồn nôn hoặc ngộ độc thức ăn

Dùng 30-50g gừng tươi xay nhuyễn và 30g quả bầu non thêm 1 quả chanh muối. Sau đó cho vào 200ml nước và đun sôi trong 15 phút. Khi đun xong bỏ bã và chắt nước uống.

10. Chữa bệnh huyết áp thấp bằng gừng

Chuẩn bị một túi trà xanh và nước ép gừng, mật ong nguyên chất mỗi thứ một thìa cà phê, thêm một chút bột nghệ. Pha trà xanh như cách thông thường và cho thêm 3 nguyên liệu còn lại vào trà để uống. Uống trà hàng ngày sẽ giảm tình trạng huyết áp thấp.

11. Phòng ngừa và trị sâu răng

Sử dụng gừng tươi và pha chung với nước để tạo thành nước gừng. Dùng nước này súc miệng 2 lần sáng và tối trong ngày sẽ ngăn ngừa sâu răng hiệu quả.

Những lưu ý khi sử dụng gừng

Khi sử dụng gừng cần chú ý một số điểm như sau:
Gừng

  • Không nên ăn gừng tươi đã bị dập hoặc mọc mầm. Vì khi đó gừng sẽ sản sinh ra một chất độc rất nguy hiểm là safrol làm thay đổi tính chất của gừng và gây hại các tế bào gan.
  • Đối với những người bị các chứng bệnh sốt cao không rét, đang bị chảy máu, phụ nữ mang thai, mất ngủ. Bệnh nhân viêm loét dạ dày, táo bón hoặc áp xe phổi thì không nên dùng gừng tránh làm cho tình trạng càng nặng hơn.
  • Không nên lạm dụng gừng sẽ ảnh hưởng đến tiêu hóa và thai nhi. Liều lượng cho phép của người bình thường là không quá 4g gừng/ngày và người mang thai không quá 1g gừng/ ngày.
  • Nên ăn gừng vào buổi sáng và buổi trưa, không ăn vào buổi tối để có tác dụng tốt nhất.

Gừng là một loại thảo dược tự nhiên an toàn, có nhiều tác dụng cho sức khỏe. Tuy nhiên, việc sử dụng gừng cần phải đúng với đối tượng, liều lượng phù hợp. Bên cạnh đó, ghi nhớ một số bài thuốc từ gừng sẽ mang lại lợi ích, hỗ trợ người bệnh khi cần thiết.

Xem thêm: Hướng dẫn 21 cách giảm cân bằng gừng nhanh trong 1 tuần

5/5 - (217 bình chọn)

About

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *