Cúc la mã là một loại cây có hoa rất phổ biến ở Việt Nam

Cúc la mã: nguồn gốc, tác dụng, cách sử dụng hiệu quả

Posted on

Cúc la mã là một loài thực vật thu hái hoa, có chứa những thành phần hóa học có lợi cho sức khỏe con người. Loài cây này có nguồn gốc từ Châu Âu, đang được trồng thử nghiệm ở một số nước Châu Á. Bài viết dưới đây, chiase24.com sẽ mang đến những thông tin chi tiết về nguồn gốc, thành phần hóa học, tác dụng, một số bài thuốc hay và lưu ý khi sử dụng cúc la mã.

Mục lục bài viết

Tổng quan về cúc la mã

1. Cúc la mã là cây gì?

Cúc la mã là một loài cây thuộc họ nhà Cúc. Loài cây này có tên khoa học là Matricaria chamomilla, tên gọi bằng tiếng Ấn Độ là कैमोमाइल. Cây cúc la mã được xếp vào nhóm các loài hoa dại do đặc tính dễ mọc tại những vùng đất thoáng. Người ta thường thu hái hoa làm vị thuốc chữa bệnh và làm đẹp cho phụ nữ.

2. Nguồn gốc, xuất xứ của cúc la mã

Loài hoa này có nguồn gốc từ Châu Âu, được phát hiện bởi các nhà khoa học từ thế kỉ 18. Cúc la mã mọc tự nhiên tại những cánh đồng bỏ hoang, hai bên vệ đường,… Nói chung, đây là một loại cây dễ phát triển, chỉ cần vùng đất rộng và thoáng.

Cúc la mã
Cúc la mã là một loại cây trồng phổ biến ở khu vực Châu Âu, thường mọc ven đường

Cây nhân tạo được trồng trong vườn, thích hợp nhất khi trồng trên đất cát với độ pH = 7.0. Khoảng cách phù hợp giữa hai cây là 15 – 30cm. Cúc la mã cũng chịu được nắng nóng và nhiệt độ khá cao. Cúc la mã không ưa úng ngập. Với ưu điểm dễ trồng, không cần quá nhiều phân bón hay công chăm sóc, đây là một loại cây thảo dược được nhiều nông dân ưa thích.

3. Nơi phân bố chủ yếu của cúc la mã

Tuy có nguồn gốc từ Châu Âu nhưng cúc la mã được du nhập ra nhiều vùng trên thế giới, nhiều nhất là Canada, Mexico, Hoa Kỳ, Úc,… Nhiều quốc gia châu Á với khí hậu ôn đới cũng khá phù hợp cho loài hoa này phát triển, điển hình là Mông Cổ. Như vậy, có thể thấy rằng, cúc la mã có sự phân bổ rộng rãi khắp mọi nơi. Riêng ở Việt Nam, bất cứ vùng đất nào có cây cỏ dại mọc cũng dễ dàng thấy sự xuất hiện của loài hoa này.

4. Đặc điểm của cúc la mã

Cúc la mã là một loài cây hoa dại dễ sống, ưa nắng, ưa đất cát. Tổng chiều cao thân cây khoảng 1 – 1,5m với các lá nhỏ hình răng cưa. Một thân phân ra nhiều cành. Thân và lá màu xanh sẫm. Hoa khi nở có màu trắng, nhiều cánh nhỏ, chỉ có 1 lớp, nhụy vàng, gần giống với cúc họa mi ở Việt Nam.

5. Cách thu hái cúc la mã

Thông thường người ta thu hoạch phần bông hoa để làm vị thuốc trong y học phương Đông. Cúc la mã sau khi trồng khoảng 6 tháng có thể thu hoạch được. Hoa được phơi khô hoặc sấy lạnh, ít khi dùng hoa tươi vì không bảo quản được lâu. Ngoài ra, hoa cũng được điều chế để làm tinh dầu nhờ phương pháp chưng cất bằng hơi nước.

Đầu tiên, để thu hoạch cúc la mã, cần chọn ngày thời tiết mát mẻ, khô ráo, nắng nhẹ, không mưa. Thời gian thích hợp nhất trong ngày để thu hái hoa là buổi sáng khoảng 6 – 9 giờ hoặc chiều mát từ 4 – 6 giờ.

Cúc la mã
Cúc la mã có thể thu hoạch chỉ sau khoảng 6 tháng phát triển

Sử dụng các dụng cụ như liềm, kéo, dao sắc để thu hái hoa. Tất cả những dụng cụ này phải được làm sạch trước khi sử dụng. Ở nhiều nước có quy trình nông nghiệp nghiêm ngặt, người ta thường khử trùng dụng cụ bằng dung dịch cồn hoặc trên lửa.

6. Cách bảo quản cúc la mã

Hoa tươi không giữ được lâu nên phơi khô hoặc sấy lạnh vẫn là lựa chọn thích hợp nhất để bảo quản cúc la mã. Hiện nay, phương pháp sấy lạnh là hiện đại nhất. Việc làm này đảm bảo vệ sinh, tránh nấm mốc và không phụ thuộc vào nhiệt độ tự nhiên của môi trường. Sản phẩm từ hoa cúc hoa mã sau khi sấy lạnh có hạn sử dụng lên tới hơn 1 năm.

Thành phần hóa học của cúc la mã

Cúc la mã bao gồm 3 thành phần hóa học chính là: Chamazulene, Bisabolol và Flavonoid.

  • Chamazulene: Đây là một chất hóa học nổi tiếng trong việc kháng viêm. Nhờ khả năng tuyệt vời đó mà giúp các tế bào phát triển khỏe mạnh và tiêu diệt các tác nhân gây hại. ứng dụng của chất này trong cúc la mã hỗ trợ rất tốt trong điều trị một số bệnh liên quan đến dạ dày.
  • Bisabolol: Thành phần hóa học này nổi tiếng trong các sản phẩm trị mụn. Tinh chất giúp làm dịu các tổn thương cũng như có khả năng chống viêm nhẹ. Ngoài ra, bisabolol còn cung cấp độ ẩm phù hợp cho làn da giúp da luôn ẩm mịn, căng mướt.
  • Flavonoid: Đây là chất chống oxy hóa mạnh. Giúp đẩy lùi quá trình lão hóa da. Vì vậy, cúc la mã có tác dụng lớn trong việc chăm sóc da của chị em phụ nữ.

Ngoài ra, loại hoa này còn chứa một số thành phần hóa học khác như: Coumarin, vitamin E, canxi,… với hàm lượng thấp hơn.

11 tác dụng của cúc la mã

1. Cúc la mã hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến dạ dày

Nhờ hoạt chất Chamazulene có trong hoa cúc la mã, đây là vị cứu tinh cho những bệnh nhân bị các vấn đề sức khỏe liên quan đến dạ dày như viêm loét dạ dày, đau dạ dày,…

Cúc la mã
Cúc la mã được sử dụng để chữa các chứng bệnh liên quan tới dạ dày an toàn

Loại thảo dược tự nhiên này sẽ khiến người dùng bất ngờ bởi tác dụng không thua kém bất kì một loại thuốc kháng sinh nào. Tuy nhiên, muốn đạt hiệu quả chữa trị tối ưu cần sử dụng đúng cách, đủ liều lượng.

2. Tác dụng làm dịu vết bỏng và các vết trầy xước trên da

Thực tế và các nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng, cúc la mã có khả năng làm dịu các tổn thương trên da như vết bỏng hay vết trầy xước. Tất cả đều nhờ vào chất chất Bisabolol có trong loài hoa này.

Từ xa xưa, các nhà khoa học đã thử nghiệm trên chuột khi cho chúng uống trà cúc la mã. Những con chuột không được uống có vết thương lâu lành hơn. Nhiều người Hy Lạp, Ai Cập cũng đã biết tới cách giã nhỏ loài hoa này và đắp lên các vết thương để chúng mau bình phục.

3. Cúc la mã giúp giấc ngủ ngon hơn và sâu hơn

Đây là loại công dụng phổ biến của cúc la mã mà nhiều người đã biết tới. Hương thơm nhẹ nhàng sẽ giúp người bệnh cảm thấy thư giãn, khoan khoái và dễ dàng đi vào giấc ngủ nhanh hơn. Sử dụng thường xuyên trà hoa cúc la mã giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ.

Điều đó đồng nghĩa với hiệu quả công việc và chất lượng cuộc sống được nâng lên khi không còn bị mất ngủ. Kết hợp với vài giọt tinh dầu bạc hà sẽ cho ra một loại thức uống thơm ngon, bổ dưỡng.

4. Cúc la mã giúp phòng chống cảm lạnh

Nếu kiên trì sử dụng thường xuyên, loại trà từ cúc la mã giúp nâng cao hệ miễn dịch của cơ thể. Cơ chế này dựa vào đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm tự nhiên của cúc la mã. Khi sức đề kháng được nâng cao, tần suất mắc cảm lạnh cũng giảm đi đáng kể.

5. Tác dụng tốt trong kiểm soát bệnh tiểu đường

Các nhà khoa học tại đại học Toyama (Nhật Bản) đã chứng minh rằng việc uống trà cúc La Mã thường xuyên và đúng cách giúp kiểm soát tốt bệnh tiểu đường.

Cúc la mã
Cúc la mã hỗ trợ làm giảm lượng đường trong máu một cách tối ưu

Các thành phần có trong loại hoa này hỗ trợ ngăn ngừa được tình trạng đường huyết tăng quá cao. Nhờ đó, những biến chứng của bệnh tiểu đường được giảm đi đáng kể.

6. Cúc la mã có khả năng phòng chống ung thư

Khả năng chống oxy hóa cực mạnh của Flavonoid có trong hoa cúc la mã phần nào đó ngăn chặn sự hình thành của các tế bào ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dàyung thư ruột. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả như mong muốn, cần bổ sung loại đồ uống này một cách thường xuyên và đúng chỉ dẫn mỗi ngày. Phương pháp này rất đơn giản và hiệu quả cao và tiết kiệm được khá nhiều chi phí.

7. Cúc la mã làm mát gan và giải độc gan

Bổ sung trà hoa cúc la mã vào thực đơn hàng ngày là một phương pháp lý tưởng giúp làm mát gan và giải độc gan. Đặc tính mát của cúc la mã giúp thanh nhiệt, giúp gan phát triển khỏe mạnh. Khi lá gan khỏe mạnh, cơ thể sẽ làm việc tốt hơn nhờ gan bài trừ được các độc tố có hại trong thức ăn. Đặc biệt, với những người thường xuyên phải uống rượu bia, cúc la mã được coi như một thần dược tự nhiên.

8. Công dụng dưỡng da sáng mịn

Ngoài những tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh, cúc la mã còn là một phương pháp làm đẹp tuyệt vời cho phụ nữ. Đặc biệt là hiệu quả chăm sóc da mềm mại, mịn màng. Với lượng vitamin E dồi dào, giúp làm da căng khỏe, sáng mịn và phòng chống các dấu hiệu lão hóa.

Cúc la mã
Sử dụng cúc la mã để làm đẹp da, mờ thâm, sáng hồng rạng rỡ

Không chỉ sử dụng cho da mặt mà dùng toàn thân cũng rất tốt. Hai phương pháp chủ yếu được thực hiện là uống trà và dùng ngoài da. Xông mặt bằng nước trà nóng giúp se khít lỗ chân lông. Tắm bằng nước đun từ cúc la mã giúp loại bỏ các tế bào chết trên cơ thể, khiến da mịn màng, sáng khỏe hơn.

9. Tác dụng giảm thâm vùng mắt

Những tác dụng to lớn của cúc la mã như điều trị bệnh hay dưỡng da thì nhiều người biết đến. Tuy nhiên, một mẹo nhỏ là dùng bã trà của loài hoa này để trị thâm vùng mắt thì ít người biết đến. Khi làm việc quá căng thẳng hay thức quá khuya, vùng da dưới mắt bị thâm và trùng xuống gây mất thẩm mỹ. Những dưỡng chất quý có trong cũng la mã sẽ giúp làm giảm tình trạng này. Sử dụng thường xuyên mỗi tối trước khi đi ngủ sẽ đem lại hiệu quả rõ rệt.

10. Làm sạch gàu và nuôi dưỡng tóc bóng mượt

Nhiều phụ nữ Ai Cập xưa đã biết tới công dụng của cúc la mã đối với mái tóc. Đun nước hoa tươi dùng gội đầu có tác dụng làm sạch da đầu, mượt tóc và hạn chế gàu. Bên cạnh đó, cúc la mã cũng có mùi thơm rất dễ chịu cũng sẽ giúp thư giãn nhẹ nhàng sau một ngày làm việc căng thẳng.

11. Cúc la mã chăm sóc vùng kín hiệu quả

Cúc la mã được sử dụng nhiều trong ngành công nghiệp sản xuất dung dịch vệ sinh phụ nữ. Nhờ sở hữu 3 thành phần hóa học quý là Chamazulene, Bisabolol và Flavonoid, cúc la mã có công dụng hoàn hảo trong chăm sóc vùng kín của phái nữ.

Cúc la mã
Vùng kín sẽ bớt mùi hôi khó chịu, se khít, sạch sẽ nhờ vào thành phần có trong cúc la mã

Chamazulene có tác dụng kháng viêm giúp hỗ trợ điều trị một số tình trạng viêm nhiễm phụ khoa như viêm âm đạo, viêm cổ tử cung,… Bisabolol làm sạch dịu nhẹ, không gây ảnh hưởng đến độ pH tự nhiên của âm đạo. Đặc biệt, tuyệt vời hơn nữa là khả năng trẻ hóa vùng kín nhờ chất Flavonoid chống oxy hóa tự nhiên cực mạnh có trong loài hoa này.

Một số bài thuốc từ cúc la mã

1. Bài thuốc trị chứng đầy hơi từ trà hoa cúc la mã

Cho 2 – 3 gam hoa cúc khô vào nước ấm khoảng 10 phút là sử dụng được. Có thể dùng túi trà bán sẵn. Dùng hàng ngày hoặc ngay khi có cảm giác đầy hơi, khó tiêu. Bài thuốc này làm giảm đi tối đa các triệu chứng bí khí, đầy hơi, căng tức bụng. Thích hợp với cả trẻ nhỏ cũng như người lớn sử dụng hàng ngày. Hương vị của loại trà từ cúc la mã khá dễ chịu, không đắng nên rất dễ uống.

2. Bài thuốc giảm đau đầu từ cúc la mã phơi khô

Lấy 1 thìa cà phê hoa cúc đã phơi khô (khoảng 2 – 3 gam) pha vào 250ml nước đun sôi. Để khoảng 10 – 15 phút để trà phai hết tinh chất và nguội bớt là có thể dùng được. Nên dùng thường xuyên trước bữa ăn tối hoặc trước khi đi ngủ.

Cúc la mã
Sử dụng cúc la mã như một loại trà, giúp an thần, giảm đau đầu

Nếu dùng tinh dầu, nhỏ vào gan bàn chân mỗi bên 1 giọt, dùng tay mát xa nhẹ nhàng. Làm tương tự với thái dương và vùng trán. Đây là cách hiệu quả giúp làm giảm các triệu chứng thường gặp của bệnh đau đầu.

3. Bài thuốc làm sáng da mặt hiệu quả từ cúc la mã

Để sở hữu một làn da sáng mịn, tươi trẻ, đầy sức sống, hãy nhúng hai gói trà cúc La Mã vào 200ml nước sôi dùng để xông mặt giúp lỗ chân lông giãn nở để bụi bẩn thoát ra ngoài. Sau đó, rửa mặt lại với nước sạch để se khít lỗ chân lông. Cần kiên trì thực hiện suốt thời gian dài mới mong đạt được kết quả như ý muốn.

4. Cách làm giảm quầng thâm mắt đơn giản từ bã trà cúc la mã

Trà cúc la mã tốt cho sức khỏe, có thể sử dụng để uống thường xuyên mỗi ngày. Phần bã trà không nên vứt đi mà tận dụng trị quầng thâm mắt. Bã trà sau khi đã pha xong cho vào tủ lạnh đến khi sờ cảm thấy mát tay. Trước khi đi ngủ đắp vào vùng dưới mắt. Dùng đều đặn hàng ngày giúp làm giảm quầng thâm hiệu quả và giúp cơ thể thư giãn.

5. Cách chăm sóc vùng kín từ tinh dầu cúc la mã

Nhỏ hai 2 – 3 giọt tinh dầu cúc la mã vào một chậu nước nhỏ để rửa vùng kín. Có thể thay thế bằng hoa tươi hoặc hoa khô. Tuy nhiên, dạng tinh dầu nguyên chất vẫn chứa hàm lượng các chất cao hơn và dễ bảo quản cũng như sử dụng. Sau một thời gian dài sử dụng, tình trạng viêm nhiễm vùng kín sẽ tự mất. Khu vực vùng kín bớt khí hư, mùi hôi rõ rệt.

6. Bài thuốc trị gàu, nuôi dưỡng tóc chắc khỏe

Đun hoa cúc hoa mã tươi lấy nước gội đầu có tác dụng làm sạch da đầu, tóc bóng mượt nhanh dài và hạn chế đáng kể tình trạng gàu. Ở Việt Nam, nếu khó kiếm hoa tươi, có thể thay thế bằng hoa khô hoặc tinh dầu. 

7. Bài thuốc an thần, dễ ngủ, ngủ sâu từ cúc la mã

Nhúng 1 – 2 túi trà hoa cúc la mã vào 250ml nước sôi và để nguội tự nhiên. Uống thường xuyên trước khi đi ngủ khoảng 30 – 45 phút sẽ giúp người dùng đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn, ngủ sâu giấc hơn, giảm tình trạng mê sảng khi ngủ.

Cúc la mã
Có thể dùng cúc la mã phơi khô, sử dụng thành dạng trà khô mỗi ngày

Lưu ý, không nên dùng cúc la mã hãm trà quá đặc sẽ gây ức chế thần kinh. Vừa không đạt được hiệu quả lại có thể dẫn tới một số tác dụng phụ.

8. Bài thuốc trị mụn từ cúc la mã

Sau khi làm sạch da, dùng tăm bông bôi trực tiếp tinh dầu hoa cúc la mã lên các đốm mụn. Các hoạt chất kháng viêm trong loại hoa này sẽ làm dịu các tổn thương do mụn gây ra. Bên cạnh đó ngoài việc giúp điều trị mụn thì cúc la mã còn giúp các tế bào nhanh hồi phục.

9. Cách giải độc gan hiệu quả từ trà cúc la mã

Uống trà hoa cúc hàng ngày giúp thanh lọc cơ thể, mát gan, tiêu độc. Pha khoảng 3 gam trà khô hoặc 2 túi trà vào 250ml nước sôi. Sau đó, để nguội dần và uống hay nước lọc. Nếu phải sử dụng rượu bia, nên uống trước khoảng 1 giờ.

Lưu ý khi sử dụng cúc la mã

Chống chỉ định với những người bị chứng rối loạn xuất huyết hay đang dùng các thuốc chống đông máu. Trong cúc la mã có chứa một lượng nhỏ coumarin có nguy cơ gây xuất huyết.

Cúc la mã
Lưu ý an toàn khi sử dụng cúc la mã cần đúng liều lượng, cẩn trọng với phụ nữ mang thai

Tuyệt đối không dùng cúc la mã cho phụ nữ mang thai vì có thể gây kích thích tử cung co bóp, tăng nguy cơ bị sảy thai hoặc sinh non.

Khi lái xe hay vận hành máy móc trong các khu công nghiệp, không nên dùng trà hoa cúc la mã vì có thể gây buồn ngủ, ảnh hưởng tới công việc và gây ra những hậu quả nguy hiểm.

Một số người thường bị dị ứng với phấn hoa. Nếu có tiền sử dị ứng với loại hoa nào thuộc họ nhà cúc, hãy cẩn trọng trước khi dùng cúc la mã.

Không lạm dụng uống quá nhiều trà cúc la mã trong một thời gian ngắn có thể gây nôn mửa và chóng mặt.

Cúc la mã là một loài hoa thiên nhiên có tác dụng tuyệt vời trong việc điều trị một số bệnh cũng như làm đẹp. Tuy nhiên, để đảm bảo độ an toàn, không nên lạm dụng dùng cúc la mã với liều lượng và tần suất quá nhiều. Bên cạnh đó, hãy luôn ghi nhớ đến những lưu ý khi sử dụng loại hoa này để những công dụng được phát huy tối đa.

5/5 - (446 bình chọn)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *