Các triệu chứng của rối loạn lưỡng cực

Rối loạn lưỡng cực là gì?

Rối loạn lưỡng cực là một tình trạng sức khỏe tâm thần biểu hiện bằng những thay đổi cực độ trong tâm trạng.

Các triệu chứng chính bao gồm:

  • Tâm trạng cực kì high, vô cùng hưng phấn
  • Tâm trạng cực kì thấp, có xu hướng trầm cảm.

Rối loạn lưỡng cực không phải là một tình trạng hiếm gặp. Trên thực tế, Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia cho biết 2.8% người trưởng thành ở Mỹ – khoảng 5 triệu người – được chẩn đoán rối loạn lưỡng cực.

Mặc dù rối loạn lưỡng cực không có cách chữa trị, nhưng nhiều phương pháp điều trị hiệu quả đã có sẵn. Những lựa chọn điều trị này có thể giúp bạn học cách quản lý các giai đoạn tâm trạng, điều này có thể cải thiện không chỉ các triệu chứng của bạn, mà còn cả chất lượng cuộc sống tổng thể của bạn.

Các loại rối loạn lưỡng cực

Rối loạn lưỡng cực, hưng cảm, hưng cảm nhẹ

Có ba loại rối loạn lưỡng cực chính: lưỡng cực I, lưỡng cực II và cyclothymia.

Lưỡng cực I

Lưỡng cực I được định nghĩa bởi sự xuất hiện của ít nhất một giai đoạn hưng cảm. Bạn có thể trải qua các giai đoạn hypomanic – hưng cảm nhẹ, ít nghiêm trọng hơn các giai đoạn hưng cảm, hoặc các giai đoạn trầm cảm lớn trước và sau giai đoạn hưng cảm. Loại rối loạn lưỡng cực này ảnh hưởng đến mọi người.

Lưỡng cực II

Những người bị lưỡng cực II trải qua một giai đoạn trầm cảm lớn kéo dài ít nhất 2 tuần. Họ cũng có ít nhất 1 đợt hypomanic kéo dài khoảng 4 ngày. Theo một đánh giá năm 2017, loại rối loạn lưỡng cực này có thể phổ biến hơn ở phụ nữ.

Cyclothymia

Những người bị cyclothymia có các đợt giảm hưng cảm và trầm cảm. Những đợt này liên quan đến các triệu chứng ngắn hơn và ít nghiêm trọng hơn hưng cảm và trầm cảm do rối loạn lưỡng cực I hoặc lưỡng cực II gây ra. Hầu hết những người mắc bệnh này thường không có triệu chứng tâm trạng trong 1 hoặc 2 tháng tại một thời điểm.

Bác sĩ có thể giải thích thêm về loại rối loạn lưỡng cực bạn mắc phải khi thảo luận về chẩn đoán của bạn.

Một số người gặp các triệu chứng tâm trạng riêng biệt giống nhưng không hoàn toàn phù hợp với ba loại này. Nếu đó là trường hợp của bạn, bạn có thể nhận được chẩn đoán:

  • các rối loạn lưỡng cực được chỉ định khác và các rối loạn liên quan
  • rối loạn lưỡng cực không xác định và các rối loạn liên quan

Triệu chứng rối loạn lưỡng cực

Nếu mắc phải chứng rối loạn lưỡng cực, bạn phải trải qua ít nhất một giai đoạn hưng cảm hoặc hypomania – hưng cảm nhẹ.

Cả hai đều liên quan đến cảm giác phấn khích, bốc đồng và năng lượng cao, nhưng hypomania được coi là ít nghiêm trọng hơn hưng cảm. Các triệu chứng hưng cảm có thể ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của bạn, dẫn đến các vấn đề tại nơi làm việc hoặc ở nhà. Các triệu chứng hypomania thường không.

Một số người bị rối loạn lưỡng cực cũng trải qua các giai đoạn trầm cảm lớn, hoặc tâm trạng “xuống dốc”.

Ba triệu chứng chính này – hưng cảm nhẹ, hưng cảm và trầm cảm – là những đặc điểm chính của rối loạn lưỡng cực. Các loại rối loạn lưỡng cực khác nhau liên quan đến sự kết hợp khác nhau của các triệu chứng này.

Các triệu chứng lưỡng cực I

Rối loạn lưỡng cực I có biểu hiện sau:

  • ít nhất 1 đợt hưng cảm kéo dài ít nhất 1 tuần
  • các triệu chứng ảnh hưởng đến chức năng hàng ngày
  • các triệu chứng không liên quan đến tình trạng sức khỏe tâm thần hoặc sử dụng chất kích thích

Bạn cũng có thể gặp các triệu chứng rối loạn tâm thần, hoặc cả hưng cảm và trầm cảm. Những triệu chứng này có thể có tác động nhiều hơn đến cuộc sống của bạn. Nếu mắc phải chúng, bạn nên liên hệ với bác sĩ để được tư vấn.

Triệu chứng lưỡng cực II

Chẩn đoán lưỡng cực II biểu hiện:

  • ít nhất 1 đợt hưng phấn nhẹ kéo dài 4 ngày hoặc lâu hơn và liên quan đến 3 triệu chứng hưng cảm trở lên
  • những thay đổi liên quan đến hypomania trong tâm trạng và chức năng thông thường mà người khác có thể nhận thấy, mặc dù những thay đổi này có thể không nhất thiết ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của bạn
  • ít nhất 1 đợt trầm cảm nặng kéo dài từ 2 tuần trở lên
  • ít nhất 1 đợt trầm cảm nặng, liên quan đến 5 hoặc nhiều triệu chứng trầm cảm chính có tác động đáng kể đến cuộc sống hàng ngày của bạn
  • các triệu chứng không liên quan đến tình trạng sức khỏe tâm thần hoặc y tế khác hoặc sử dụng chất kích thích
Xem Thêm:  8 Cách sống hòa hợp với thiên nhiên

Lưỡng cực II cũng có thể liên quan đến các triệu chứng rối loạn tâm thần, nhưng chỉ trong một đợt trầm cảm. Bạn cũng có thể trải qua các đợt tâm trạng hỗn hợp, có nghĩa là bạn sẽ có các triệu chứng trầm cảm và hưng cảm cùng một lúc.

Tuy nhiên, với lưỡng cực II, bạn sẽ không trải nghiệm hưng cảm. Nếu bạn có một giai đoạn hưng cảm, bạn sẽ nhận được chẩn đoán lưỡng cực I.

Triệu chứng Cyclothymia

Các triệu chứng cyclothymia bao gồm:

  • Các triệu chứng hưng cảm nhẹ và giai đoạn của các triệu chứng trầm cả, trên 2 năm hoặc lâu hơn (1 năm đối với trẻ em và thanh thiếu niên)
  • các triệu chứng xuất hiện ít nhất một nửa của 2 năm và không bao giờ vắng mặt lâu hơn 2 tháng tại một thời điểm
  • các triệu chứng không liên quan đến tình trạng sức khỏe tâm thần hoặc y tế khác hoặc sử dụng chất kích thích
  • các triệu chứng gây đau khổ đáng kể và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày

Các triệu chứng tâm trạng dao động đặc trưng cho cyclothymia. Những triệu chứng này có thể ít nghiêm trọng hơn so với các triệu chứng của lưỡng cực I hoặc II. Tuy nhiên, chúng có xu hướng tồn tại lâu hơn, vì vậy bạn sẽ ít khi không gặp triệu chứng này.

Hưng phấn nhẹ có thể không có tác động lớn đến cuộc sống hàng ngày của bạn. Nhưng trầm cảm thì thường dẫn đến đau khổ nghiêm trọng hơn và ảnh hưởng đến chức năng hàng ngày, ngay cả khi các triệu chứng của bạn không đủ điều kiện cho một giai đoạn trầm cảm lớn.

Nếu bạn đã từng trải qua đủ các triệu chứng để đáp ứng các tiêu chí cho giai đoạn hưng phấn hoặc trầm cảm, bạn có thể bị mắc một loại rối loạn lưỡng cực khác hoặc trầm cảm lớn, tùy thuộc vào các triệu chứng của bạn.

Hưng cảm và hưng cảm nhẹ

Một giai đoạn hưng cảm thường liên quan đến một cảm xúc cao. Bạn có thể cảm thấy phấn khích, bốc đồng, hưng phấn và tràn đầy năng lượng. Bạn cũng có thể cảm thấy nhảy nhót hoặc nhận thấy suy nghĩ của mình dường như chạy đua. Một số người cũng gặp ảo giác và các triệu chứng rối loạn tâm thần khác.

Các giai đoạn hưng cảm có thể liên quan đến hành vi bốc đồng hơn bình thường, thường là do bạn cảm thấy bất khả chiến bại hoặc không thể chạm tới. Các ví dụ thường được trích dẫn về loại hành vi này bao gồm:

  • quan hệ tình dục mà không sử dụng phương pháp an toàn
  • sử dụng rượu và ma túy, hoặc sử dụng chúng nhiều hơn bình thường

Nhưng sự bốc đồng và rủi ro cũng có thể xuất hiện theo nhiều cách khác. Có thể bạn:

  • nghỉ việc đột ngột
  • đi đâu đó một mình mà không nói với ai
  • thực hiện một khoản đầu tư lớn theo ý thích
  • lái xe nhanh hơn nhiều so với bình thường, cao hơn tốc độ cho phép
  • tham gia vào các môn thể thao mạo hiểm mà bạn thường không cân nhắc

Hưng cảm nhẹ, thường liên quan đến rối loạn lưỡng cực II, mặc dù chúng ít nghiêm trọng hơn. Không giống như hưng cảm, hưng cảm nhẹ thường không dẫn đến rắc rối tại nơi làm việc hoặc trường học, hoặc trong các mối quan hệ của bạn. Các đợt của hưng cảm nhẹ không liên quan đến rối loạn tâm thần. Chúng cũng thường sẽ không kéo dài lâu như các đợt hưng cảm.

Với hưng cảm nhẹ, bạn có thể cảm thấy rất hiệu quả và tràn đầy năng lượng, nhưng bạn có thể không nhận thấy những thay đổi khác trong tâm trạng của mình. Những người không biết rõ về bạn cũng có thể không. Tuy nhiên, những người gần gũi nhất với bạn thường sẽ nhận được tâm trạng và mức năng lượng thay đổi của bạn.

Các giai đoạn trầm cảm lớn

Một sự thay đổi tâm trạng “đi xuống” có thể khiến bạn cảm thấy thờ ơ, không có động lực và buồn bã.

Các đợt trầm cảm nặng liên quan đến lưỡng cực sẽ liên quan đến ít nhất năm trong số các triệu chứng này:

  • một tâm trạng thấp thỏm kéo dài, được đánh dấu bằng nỗi buồn sâu sắc, sự tuyệt vọng hoặc cảm giác trống rỗng
  • mất năng lượng
  • cảm giác cảm thấy chậm hơn bình thường hoặc bồn chồn dai dẳng
  • thiếu hứng thú với các hoạt động bạn từng thích
  • thời gian ngủ quá ít hoặc quá nhiều
  • cảm giác tội lỗi hoặc vô dụng
  • rắc rối với việc tập trung và đưa ra quyết định
  • suy nghĩ về cái chết, cái chết hoặc tự tử
  • thay đổi khẩu vị hoặc cân nặng

Không phải tất cả mọi người bị rối loạn lưỡng cực đều trải qua các giai đoạn trầm cảm lớn, mặc dù nhiều người thường bị nhe vậy. Tùy thuộc vào loại rối loạn lưỡng cực của bạn, bạn có thể chỉ gặp một vài triệu chứng trầm cảm, không phải đủ năm triệu chứng cần thiết cho một đợt bệnh chính..

Xem Thêm:  Caffeine tồn tại trong cơ thể bạn bao lâu?

Trong khi rối loạn lưỡng cực có thể gây ra tâm trạng chán nản, rối loạn lưỡng cực và trầm cảm có một sự khác biệt lớn. Với rối loạn lưỡng cực, bạn có thể có trạng thái tâm trạng “lên” và “xuống”. Tuy nhiên, với chứng trầm cảm, tâm trạng và cảm xúc của bạn có thể vẫn “suy sụp” cho đến khi bạn được điều trị.

Có thể bạn quan tâm: Rối loạn cảm xúc: nguyên nhân, biểu hiện và cách chữa hiệu quả 

Các triệu chứng rối loạn lưỡng cực ở phụ nữ so với nam giới

Đàn ông và phụ nữ được chẩn đoán mắc chứng rối loạn lưỡng cực với số lượng gần bằng nhau. Tuy nhiên, các triệu chứng chính của rối loạn có thể khác nhau, tùy thuộc vào cả giới tính bạn được chỉ định khi sinh và giới tính của bạn.

Phụ nữ bị rối loạn lưỡng cực có xu hướng ở độ tuổi 20 hoặc 30. Trong một số trường hợp, trước tiên họ có thể nhận thấy các triệu chứng trong khi mang thai hoặc sau khi sinh con. Họ cũng có nhiều khả năng được chẩn đoán mắc bệnh lưỡng cực II hơn là lưỡng cực I.

Ngoài ra, phụ nữ bị rối loạn lưỡng cực có xu hướng trải qua:

  • các đợt hưng cảm nhẹ hơn
  • nhiều giai đoạn trầm cảm hơn các giai đoạn hưng cảm
  • nhiều điều kiện đồng thời xảy ra hơn

Phụ nữ bị rối loạn lưỡng cực cũng có thể bị tái phát thường xuyên hơn, điều này có thể xảy ra một phần do sự thay đổi hormone liên quan đến kinh nguyệt, mang thai và mãn kinh. Về mặt rối loạn lưỡng cực, tái phát có nghĩa là có một giai đoạn tâm trạng sau khi không phát bệnh trong một khoảng thời gian.

Trái lại, những người đàn ông bị rối loạn lưỡng cực có thể:

  • được chẩn đoán sớm hơn trong cuộc sống
  • trải qua các đợt ít thường xuyên hơn nhưng nghiêm trọng hơn, đặc biệt là các giai đoạn hưng cảm
  • có nhiều khả năng cũng bị rối loạn sử dụng chất kích thích
  • thể hiện sự hung hăng hơn trong các giai đoạn hưng cảm

Rối loạn lưỡng cực ở trẻ em và thanh thiếu niên

Chẩn đoán rối loạn lưỡng cực ở trẻ em đang gây tranh cãi, phần lớn là do trẻ em không phải lúc nào cũng có các triệu chứng rối loạn lưỡng cực giống như người lớn. Tâm trạng và hành vi của họ cũng có thể không tuân theo các tiêu chuẩn mà các bác sĩ sử dụng để chẩn đoán rối loạn ở người lớn.

Nhiều triệu chứng rối loạn lưỡng cực xảy ra ở trẻ em cũng trùng lặp với các triệu chứng của các tình trạng khác thường xảy ra ở trẻ em, chẳng hạn như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).

Tuy nhiên, trong vài thập kỷ qua, các bác sĩ và chuyên gia sức khỏe tâm thần đã nhận ra tình trạng này ở trẻ em. Chẩn đoán có thể giúp trẻ em được điều trị, nhưng để đạt được chẩn đoán có thể mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Giống như người lớn, trẻ em bị rối loạn lưỡng cực trải qua sự thay đổi tâm trạng cực độ. Chúng có thể xuất hiện rất hạnh phúc và có dấu hiệu của hành vi dễ bị kích động, hoặc có vẻ rất nhạy cảm, hay khóc và cáu kỉnh.

Tất cả trẻ em đều trải qua những thay đổi tâm trạng, nhưng rối loạn lưỡng cực gây ra các triệu chứng tâm trạng khác biệt và đáng chú ý. Thay đổi tâm trạng cũng thường cực đoan hơn sự thay đổi tâm trạng điển hình của trẻ.

Triệu chứng hưng cảm ở trẻ em

Các triệu chứng hưng cảm ở trẻ em có thể bao gồm:

  • hành động rất ngớ ngẩn và cảm thấy hạnh phúc quá mức
  • nói nhanh và thay đổi chủ đề nhanh chóng
  • gặp khó khăn trong việc tập trung.
  • làm những việc rủi ro hoặc thử nghiệm các hành vi rủi ro
  • có một tính khí rất ngắn dẫn đến sự bùng nổ của sự tức giận
  • khó ngủ và không cảm thấy mệt mỏi sau khi mất ngủ

Triệu chứng trầm cảm ở trẻ em

Với rối loạn lưỡng cực, các triệu chứng của các giai đoạn trầm cảm ở trẻ em có thể bao gồm:

  • lau nhà xung quanh, hành động rất buồn hoặc khóc thường xuyên
  • ngủ quá nhiều hoặc quá ít
  • có ít năng lượng cho các hoạt động thông thường hoặc không có dấu hiệu quan tâm đến bất cứ điều gì
  • phàn nàn về việc cảm thấy không khỏe, bao gồm cả việc thường xuyên bị đau đầu hoặc đau dạ dày
  • cảm giác vô dụng hoặc tội lỗi
  • ăn quá ít hoặc quá nhiều
  • suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử

Các chẩn đoán có thể khác

Một số vấn đề về hành vi mà bạn nhận thấy ở con mình có thể gợi ý các tình trạng sức khỏe tâm thần khác, chẳng hạn như ADHD hoặc trầm cảm. Trẻ em cũng có thể bị rối loạn lưỡng cực với một tình trạng khác.

Chẩn đoán chính xác có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho con bạn. Điều trị, tất nhiên, có thể tạo ra sự khác biệt lớn cho các triệu chứng của con bạn, chưa kể đến chất lượng cuộc sống của chúng.

Xem Thêm:  Lợi ích nấu ăn bằng nồi gang

Triệu chứng ở thanh thiếu niên

Thay đổi hormone, cộng với những thay đổi cuộc sống tự nhiên xảy ra ở tuổi dậy thì, có thể khiến thanh thiếu niên thỉnh thoảng có vẻ vô cùng xúc động.

Tuy nhiên, những thay đổi mạnh mẽ hoặc dao động nhanh chóng trong tâm trạng có thể gợi ý một tình trạng nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như rối loạn lưỡng cực, thay vì phát triển thanh thiếu niên điển hình.

Chẩn đoán rối loạn lưỡng cực là phổ biến nhất trong những năm cuối tuổi thiếu niên và đầu tuổi trưởng thành.

Các triệu chứng phổ biến của hưng cảm ở thanh thiếu niên bao gồm:

  • rất hạnh phúc
  • “hành động” hoặc hành xử sai
  • tham gia vào các hành vi nguy hiểm, như sử dụng chất kích thích
  • suy nghĩ về tình dục nhiều hơn bình thường
  • khó ngủ, không có dấu hiệu mệt mỏi hoặc mệt mỏi
  • tính khí rất nóng nảy
  • gặp khó khăn trong việc duy trì sự tập trung hoặc dễ bị phân tâm

Các triệu chứng phổ biến của giai đoạn trầm cảm bao gồm:

  • ngủ quá nhiều hoặc quá ít
  • ăn quá nhiều hoặc quá ít
  • cảm thấy rất buồn và tỏ ra ít dễ bị kích thích
  • rút khỏi các hoạt động và bạn bè
  • suy nghĩ hoặc nói về cái chết và tự tử

Hãy nhớ rằng nhiều dấu hiệu trong số này, như thử nghiệm các chất kích thích và suy nghĩ về tình dục, không phải là hành vi phổ biến của thanh thiếu niên. Nhưng nếu chúng dường như là một phần của mô hình thay đổi tâm trạng lớn hơn hoặc bắt đầu ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của chúng, chúng có thể là dấu hiệu của rối loạn lưỡng cực hoặc một tình trạng khác.

Điều trị rối loạn lưỡng cực

Một số phương pháp điều trị có thể giúp bạn kiểm soát các triệu chứng rối loạn lưỡng cực. Chúng bao gồm thuốc men, tư vấn và thay đổi lối sống. Một số biện pháp tự nhiên cũng có thể có lợi ích.

Uống thuốc

Các loại thuốc được khuyến nghị có thể bao gồm:

  • chất ổn định tâm trạng, chẳng hạn như lithium (Lithobid)
  • thuốc chống loạn thần, chẳng hạn như olanzapine (Zyprexa)
  • thuốc chống trầm cảm-thuốc chống loạn thần, chẳng hạn như fluoxetine-olanzapine (Symbyax)
  • benzodiazepin, một loại thuốc chống lo âu được sử dụng để điều trị ngắn hạn

Tâm lý trị liệu

Các phương pháp trị liệu được đề xuất có thể bao gồm:

Liệu pháp hành vi nhận thức

Liệu pháp hành vi nhận thức (CBT) là một loại liệu pháp trò chuyện giúp bạn xác định và giải quyết những suy nghĩ không hữu ích và thay đổi các kiểu hành vi không mong muốn.

Liệu pháp cung cấp một không gian an toàn để thảo luận về các cách kiểm soát các triệu chứng của bạn. Bác sĩ trị liệu của bạn cũng có thể cung cấp hỗ trợ với:

  • hiểu các mẫu mực suy nghĩ
  • định hình lại cảm xúc đau khổ
  • học hỏi và thực hành các chiến lược đối phó hữu ích hơn

Giáo dục tâm lý

Tâm lý học là một phương pháp trị liệu tập trung vào việc giúp bạn tìm hiểu về một tình trạng và cách điều trị của nó. Kiến thức này có thể đi một chặng đường dài hướng tới việc giúp bạn và những người hỗ trợ trong cuộc sống của bạn nhận ra các triệu chứng tâm trạng sớm và quản lý chúng hiệu quả hơn.

Liệu pháp nhịp điệu giữa các cá nhân và xã hội

Liệu pháp nhịp điệu giữa các cá nhân và xã hội tập trung vào việc điều chỉnh các thói quen hàng ngày, chẳng hạn như ngủ, ăn và tập thể dục. Cân bằng những điều cơ bản hàng ngày này có thể dẫn đến ít cơn tâm trạng hơn và các triệu chứng ít nghiêm trọng hơn.

Tùy chọn khác

Các cách tiếp cận khác có thể giúp giảm bớt các triệu chứng bao gồm:

  • liệu pháp điện giật
  • thuốc ngủ
  • châm cứu

Các biện pháp tự nhiên cho rối loạn lưỡng cực

Một số biện pháp tự nhiên cũng có thể giúp với các triệu chứng rối loạn lưỡng cực.

Tuy nhiên, bạn sẽ luôn muốn kiểm tra với bác sĩ hoặc bác sĩ tâm thần của mình trước khi thử các biện pháp khắc phục này. Trong một số trường hợp, chúng có thể can thiệp vào bất kỳ loại thuốc nào bạn đang dùng.

Các loại thảo mộc và chất bổ sung sau đây có thể giúp ổn định tâm trạng của bạn và giảm các triệu chứng rối loạn lưỡng cực khi kết hợp với thuốc và liệu pháp:

  • Omega-3 (bằng tiếng Anh bổ sung omega-3 có thể giúp giảm các triệu chứng của lưỡng cực I.
  • Rhodiola rosea (bằng tiếng Anh). Một nghiên cứu cho thấy loại cây này có thể giúp giảm trầm cảm vừa phải, vì vậy nó có thể giúp điều trị trầm cảm liên quan đến rối loạn lưỡng cực.
  • S-adenosylmethionine (SAMe). SAMe là một chất bổ sung axit amin có thể làm giảm các triệu chứng của trầm cảm lớn và các rối loạn tâm trạng khác.

 

Rate this post

Sức Khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Next Post

8 câu hỏi liên quan đến bệnh đậu mùa khỉ

T4 Th8 10 , 2022
Tin tức về một loại virus được gọi là bệnh đậu mùa khỉ bắt đầu xuất hiện trên các trang báo ở Mỹ vào tháng 5 khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thông báo về một trường hợp được xác nhận ở một người đến từ Anh, người đã […]
bệnh đậu mùa khỉ