Home » Sức khỏe » Bệnh » Béo phì: nguyên nhân, biểu hiện, chuẩn đoán và điều trị

Béo phì: nguyên nhân, biểu hiện, chuẩn đoán và điều trị

Béo phì

Bên cạnh các bệnh như tiểu đường, tăng huyết áp thì béo phì cũng được xem là một trong những vấn nạn đang ở tình trạng báo động khẩn cấp. Bởi hiện nay không chỉ ở các nước phát triển mà ngay tại Việt Nam, số người bị bệnh béo phì cũng đang gia tăng một cách nhanh chóng.
Vậy béo phì là gì? Nó có biểu hiện bệnh như thế nào và cách phòng tránh, điều trị bệnh béo phì ra sao? Bài viết dưới đây của chiase24.com sẽ chia sẻ sâu hơn về căn bệnh này để từ đó giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh béo phì và có biện pháp phòng tránh phù hợp hơn khi mắc bệnh.

1. Định nghĩa tổng quan về bệnh béo phì, béo phì là bệnh gì?

Béo phì, thừa cân (Obesity) là tình trạng cơ thể bị quá tải chất béo. Nó không chỉ ảnh hưởng tới cân nặng, vóc dáng của người bệnh mà còn gây nên những mối lo ngại rất lớn cho sức khỏe của người bệnh. Bệnh này sẽ làm gia tăng các vấn đề liên quan đến tim mạch, huyết áp đái tháo đường.  

Béo phì
Béo phì là căn bệnh đang rất phổ biến hiện nay

Tình trạng tích mỡ thừa trong cơ thể của người bị bệnh béo phì sẽ tùy theo cấp độ mà diễn ra tại một vùng trên cơ thể hoặc toàn bộ thân. Theo đánh giá sơ bộ, người bệnh bị kết luận béo phì là khi cơ thể có trọng lượng vượt cao quá mức so với chuẩn cân nặng của một người bình thường, khỏe mạnh.
Người bị bệnh béo phì cần phải thiết lập cho mình một chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và tập luyện phù hợp. Tránh để tình trạng cân nặng mất kiểm soát sẽ dễ dẫn tới một số biến chứng khó lường có thể xảy ra. 
Để có thể xác định bạn có bị béo phì hay không, khi đi khám, các bác sĩ sẽ đưa ra một số phương pháp đánh giá như đo tỷ trọng cơ thể và đánh giá tình trạng chất béo trong cơ thể bằng cách đo lớp mỡ dưới daxác định chỉ số BMI.

2. Triệu chứng, dấu hiệu, biểu hiện của bệnh béo phì 

Bệnh béo phì không chỉ đơn giản là nhìn ngoại hình bên ngoài là có thể đánh giá được. Bởi cần phải tiến hành đo lường lượng mỡ thừa có trong cơ thể bằng một số công cụ đặc biệt. Trong đó, phổ biến nhất là BMI. Đây là chỉ số khối cơ thể, nó sẽ giúp đánh giá chính xác tình trạng thừa cân, béo phì khi so sánh với chiều cao và cân nặng đạt chuẩn. 

Béo phì
Người bị bệnh béo phì thường có cân nặng cao hơn so với cân nặng chuẩn tính theo chiều cao

3. Nguyên nhân gây bệnh béo phì phổ biến

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng béo phì ở người bệnh. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa và cốt lõi nhất đó chính là sự mất cân đối giữa năng lượng nạp vào cơ thể với năng lượng tiêu hao ra bên ngoài. Trong đó, phải kể tới một số nguyên nhân cơ bản sau:

3.1. Béo phì do chế độ ăn uống không hợp lý

Chế độ ăn uống không hợp lý là nguyên nhân đầu tiên dẫn tới tình trạng béo phì ở người bệnh. Dù là người lớn, trẻ nhỏ hay người già nếu không có chế độ ăn uống hợp lý sẽ dễ dẫn tới tình trạng mất kiểm soát về cân nặng. 
+ Việc ăn quá nhiều thức ăn được chế biến sẵn và thức ăn nhanh có nhiều chất béo và đường sẽ không tốt cho sức khỏe và tăng nguy cơ bị bệnh béo phì
+ Khẩu phần ăn vượt quá năng lượng mà cơ thể cần nạp vào
+ Thói quen dung nạp quá nhiều loại đồ uống có đường như trà sữa, nước trái cây hay nước ngọt

Béo phì
Chế độ ăn uống không hợp lý sẽ dẫn tới bệnh béo phì

3.2. Béo phì do hoạt động thể lực quá ít

Nguyên nhân tiếp theo khiến cho tỷ lệ béo phì ngày một tăng cao đó chính là thói quen lười vận động, thiếu các hoạt động thể lực trong ngày. Hiện nay có rất nhiều người vì lối sống hiện đại nên ngày càng lười vận động. Họ thích xem tivi, lướt web nhiều hơn là việc đi tập thể dục, đạp xe hay chơi thể thao.
Chính thói quen xấu này đã khiến cho nguy cơ bị bệnh béo phì ngày càng nhiều. Bởi khi cơ thể nạp vào quá nhiều năng lượng mà lại không được giải phóng ra ngoài,  nó sẽ gây nên tình trạng tích lũy mỡ thừa trong cơ thể.

Béo phì
Lười vận động sẽ khiến nguy cơ bị bệnh béo phì tăng cao

3.3. Béo phì do dùng một số loại thuốc hay bệnh lý gây nên

Một số trường hợp bị bệnh béo phì do dùng thuốc để điều trị một số bệnh lý gây ra. Điển hình như một số loại bệnh lý suy giáp, hội chứng cushing. Đây là những bệnh sẽ khiến cho cơ thể gặp rắc rối trong việc biến đổi chất và tích tụ mỡ ở các bộ phận trung tâm. 
Ngoài ra một số loại thuốc trị bệnh tiểu đường, bệnh động kinh hay thuốc chống loạn thần, rối loạn trầm cảm cũng là những loại thuốc có tác dụng phụ khiến cho người bệnh dễ bị tăng cân. Một số trường hợp khác có thể tăng cân bất ngờ do cai nghiện thuốc lá.
Tuy nhiên, các trường hợp bị bệnh béo phì do yếu tố bệnh lý và thuốc gây nên thì chỉ cần điều trị khỏi bệnh và ngừng sử dụng thuốc là người bệnh có thể giảm cân một cách dễ dàng. Tuy vậy, bạn cần chú ý trước khi sử dụng thuốc nên gặp bác sĩ để có hướng điều trị và thay đổi đơn thuốc sao nếu phù hợp với tình trạng của bệnh nhân.

4. Béo phì ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe?

Tình trạng béo phì nếu để lâu mà không có hướng điều trị phù hợp sẽ dẫn tới rất nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe. Điển hình như người bị béo phì sẽ có nguy cơ mắc phải các bệnh sau:

Béo phì
Béo phì ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của người bệnh

4.1. Béo phì gây ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa

Béo phì sẽ khiến cho hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng rất nhiều. Bởi khi cơ thể tích tụ quá nhiều lượng mỡ thừa, nó sẽ khiến các quai ruột bị ảnh hưởng và từ đó dẫn tới tình trạng táo bón trĩ xảy ra và nếu để tình trạng này kéo dài lâu sẽ gây nên việc ứ đọng phân và dễ dẫn tới một số các bệnh lý khác như xơ gan, gan nhiễm mỡ sỏi mật hay ung thư đại tràng.

4.2. Béo phì làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch

Khi bị béo phì, lượng cholesterol trong cơ thể tăng cao. Điều này sẽ khiến cho mạch máu bị xơ hóa, huyết áp bị tăng và nếu nặng sẽ gây nên tình trạng đột quỵnhồi máu cơ tim. Sở dĩ người bị bệnh béo phì dễ mắc phải các bệnh này là do tim của họ phải hoạt động quá sức thì mới đủ để bơm lượng máu cần thiết đi nuôi các cơ quan trong cơ thể.

Béo phì
Béo phì làm gia tăng nguy cơ mắc một số bệnh về tiêu hóa, tim mạch, huyết áp

4.3. Béo phì là nguyên nhân dẫn tới bệnh tiểu đường tuýp 2

Khi tuyến tụy không hoạt động hiệu quả, nó sẽ không thể cung cấp đủ lượng hormone insulin cần thiết. Từ đó dẫn tới tình trạng, cơ thể không thể hấp thu được đường và nguy cơ bị mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 sẽ tăng cao hơn so với người bình thường.

4.3. Béo phì sẽ khiến tỷ lệ bị bệnh gút tăng cao

Theo các nghiên cứu mới đây đưa ra, người bị bệnh béo phì sẽ có nguy cơ mắc bệnh gút cao hơn so với người bình thường khoảng 4 lần. Sở dĩ dẫn tới nguy cơ mắc bệnh gút là do người bị bệnh béo phì thường sẽ bị suy giảm khả năng đào thải axit uric. Từ đó khiến cho tình trạng tổng hợp axit uric tăng cao. Đây chính là nguyên nhân dẫn tới bệnh gút ở người bệnh.

Béo phì
Béo phì khiến người bệnh cảm thấy tự ti, mệt mỏi và sức khỏe kém

5. Những ai có nguy cơ bị béo phì 

Tỷ lệ người bị mắc bệnh béo phì ngày càng nhiều. Trong đó, nguy cơ mắc bệnh béo phì tăng cao ở một số đối tượng sau:
+ Người có gen di truyền bị bệnh béo phì
+ Những người có lối sống, thói quen ăn uống không khoa học, lành mạnh
+ Người ít vận động sẽ khiến cơ thể trì trệ và tích lũy mỡ thừa tại nhiều vị trí trên cơ thể
+ Người thiếu ngủ 
+ Người đang trong giai đoạn chữa một số bệnh lý nhất định và phải sử dụng thuốc
+ Người bỏ thuốc lá cũng sẽ có chiều hướng tăng cân 

Béo phì
Người lớn hay trẻ nhỏ bất kể nam hay nữ đều có nguy cơ mắc bệnh béo phì

6. Phương pháp chẩn đoán bệnh béo phì 

Để có thể chẩn đoán chính xác tình trạng béo phì của người bệnh, các bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng và điều tra về tiền sử bệnh nếu có. Bên cạnh đó, khi khám, người bệnh sẽ được yêu cầu cung cấp các thông tin về thói quen ăn uống, sinh hoạt cũng như mức độ vận động và chế độ tập luyện thể dục hàng ngày. 

Béo phì
Có một số phương pháp chẩn đoán bệnh béo phì

Sau đó, bạn sẽ được được kiểm tra và đánh giá trọng lượng qua cân nặng và chỉ số BMI. Đây là chỉ số sẽ giúp đánh giá cụ thể lượng mỡ thừa trong cơ thể và nó có mối liên hệ chặt chẽ với trọng lượng và chiều cao.
Cụ thể cách tính BMI như sau: BMI = Cân nặng/(Chiều cao)²
Trong đó, chỉ số cân nặng tính theo đơn vị kg và chỉ số chiều cao tính theo đơn vị m. 
Giới hạn đánh giá béo phì độ 1 sẽ có BMI trong khoảng từ 30-34. Nếu vượt ngưỡng 35 cho tới 39.9 thì người đó đang ở giai đoạn béo phì độ 2. Béo phì độ 3 sẽ là các trường hợp có chỉ số BMI > 40.
Ngoài ra, số đo vòng eo, vòng bụng cũng là một trong những cách để đánh giá tình trạng cân nặng và lượng chất béo có trong cơ thể của bạn. 

7. Cách điều trị bệnh béo phì hiệu quả

Có rất nhiều cách để điều trị bệnh béo phì. Tuy nhiên phổ biến và hiệu quả nhất đó là thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện thể dục thể thao đều đặn hàng ngày. Ngoài ra, phương pháp phẫu thuật và uống thuốc giảm cân cũng được rất nhiều người áp dụng và chữa béo phì thành công.

7.1. Điều trị béo phì bằng chế độ ăn kiêng thích hợp

Tùy theo thể trạng và mức độ béo phì của người bệnh, các bác sĩ chuyên khoa sẽ kết hợp cùng với các chuyên gia dinh dưỡng để đưa ra một chế độ ăn uống phù hợp ít chất béo và calo dành cho người muốn giảm cân. Chế độ ăn này cần phải được thực hiện một cách nghiêm túc và tuân thủ theo đúng phác đồ điều trị mà bác sĩ đưa ra. 

Béo phì
Ăn uống hợp lý kết hợp cùng tập luyện thể thao sẽ giúp đẩy lùi bệnh béo phì

 
Người bị béo phì cần phải tối giản lượng chất béo và calo nạp vào trong cơ thể. Chính vì vậy, để đạt được hiệu quả cao trong việc giảm cân và chữa béo phì, bạn cần phải thực sự cố gắng và nỗ lực. Bởi rất nhiều người thường bỏ cuộc giữa chừng và không đủ sự tự tin, kiên trì để thực hiện theo thực đơn ăn kiêng mà các chuyên gia dinh dưỡng đưa ra.
Chế độ ăn của người béo phì cần phải đảm bảo nhiều rau quả và trái cây. Đặc biệt nên dung nạp các loại thực phẩm nguyên hạt sẽ tốt hơn cho quá trình giảm cân.
Ngoài ra, chế độ ăn uống nên tránh các loại thực phẩm có hàm lượng muối cao bởi người bị béo phì sẽ có nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp nên việc hạn chế lượng muối trong bữa ăn là điều cần thiết.

7.2. Điều trị béo phì bằng cách tập luyện thể dục thể thao

Sở dĩ béo phì xảy ra là do năng lượng thu nạp vào trong cơ thể nhiều hơn năng lượng giải phóng ra. Do đó, cách tốt nhất để giảm cân, chữa béo phì đó là tập luyện thể dục thể thao. Bởi bên cạnh chế ăn kiêng hợp lý thì việc tập luyện thể dục sẽ giúp giải phóng năng lượng một cách hiệu quả.
Bạn có thể tận dụng bất cứ thời gian nào rảnh rỗi để di chuyển và đi lại để cơ thể được hoạt động và thư giãn. Đôi khi chỉ cần đứng dậy và đi lại một vài vòng xung quanh thay vì cứ ngồi nguyên một chỗ cả buổi.

Béo phì
Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao nâng cao sức khỏe và phòng tránh bệnh béo phì

Ngoài ra, bạn có thể đi bộ, đạp xe hay khiêu vũ, bơi lội để cơ thể có thể vận động và giảm nguy cơ mắc bệnh béo phì. Nếu chưa quen, bạn có thể tập dần dần từ từ ở mức độ từ dễ tới khó và tăng thời gian tập luyện lên để cơ thể có thể dễ dàng thích nghi với việc vận động một cách thường xuyên, đều đặn.

7.3. Điều trị béo phì bằng phương pháp phẫu thuật và uống thuốc

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc giảm cân được bán trên thị trường. Do đó, sau khi thực hiện chế độ ăn kiêng hợp lý và tập thể dục đều đặn mà không thấy hiệu quả thì người bị béo phì có thể áp dụng cách chữa bệnh đó là sử dụng thuốc uống. 

Béo phì
ó thể điều trị béo phì bằng thuốc uống hoặc phẫu thuật

Việc dùng thuốc giảm cân nên có sự cân nhắc và chọn lựa. Bởi một số loại thuốc giảm cân thường sẽ gây ra một số tác dụng phụ cho sức khỏe người bệnh. Do đó, khi mua thuốc, bạn nên tìm hiểu và mua thuốc ở những nơi uy tín, đảm bảo chất lượng.
Hãy nhớ rằng việc giảm cân cần phải có thời gian và từ từ, đều đặn thực hiện mỗi ngày thì mới tốt. Bởi việc giảm cân từ từ sẽ giúp cơ thể dễ dàng kiểm soát cân nặng và tránh trường hợp tăng cân trở lại.
Bên cạnh đó, nếu tình trạng cân nặng vượt mức kiểm soát quá nhiều, bạn có thể nghĩ tới phương án điều trị khác đó là phẫu thuật. Một số biện pháp phẫu thuật hiện nay như thu nhỏ dạ dày, thắt dạ dày

8. Cách phòng ngừa và những lưu ý dành cho người bị béo phì 

Béo phì
Cần phải kiên trì thực hiện chế độ giảm cân ăn kiêng khi điều trị béo phì

Để có thể hạn chế được tình trạng béo phì tăng cân, chúng ta cần phải xây dựng và thiết lập một số thói quen tốt sau:
+ Thường xuyên theo dõi tình hình sức khỏe, cân nặng và thể trạng của bản thân. Nếu thấy các dấu hiệu tăng cân bất thường nên thông báo với các bác sĩ để tìm nguyên nhân và hướng giải quyết
+ Tăng khả năng vận động trong ngày bằng cách tập luyện thể dục thể thao đều đặn
+ Kiên trì theo đuổi tới cùng mục tiêu giảm cân của mình. Bởi khi thực hiện giảm cân, chế độ ăn uống cần phải được thực hiện nghiêm ngặt, tránh dung nạp quá nhiều thức ăn có chứa tinh bột và chất béo
+ Nên có bản ghi chép để theo dõi tình hình sức khỏe, cân nặng của mình theo từng mốc thời gian cụ thể. Đặc biệt, việc ghi chép thực đơn ăn uống hàng ngày sẽ giúp bạn nắm được cụ thể mình đã nạp bao nhiêu calo vào trong cơ thể và cần giải phóng bao nhiêu calo để giảm nguy cơ béo phì và giữ cân nặng ở mức độ ổn định
+ Trước khi định ăn món gì, bạn hãy nghĩ xem mình có thực sự đói hay không và món ăn đó có tốt cho quá trình giảm cân của mình hay không rồi mới quyết định có nên ăn hay không?
+ Hạn chế ăn các loại thức ăn nhanh, nhiều chất béo 
+ Khi ăn nên ăn từ từ và nhai thật kỹ để có cảm giác no lâu hơn
+ Khi đang thực hiện chế độ ăn kiêng, giảm béo, bạn không nên tích trữ đồ ăn vặt, bánh kẹo, nước ngọt, kem tại nhà. Bởi khi nhìn thấy chúng,  cảm giác thèm ăn lại trỗi dậy và nó khiến bạn mất kiểm soát trong việc điều chỉnh chế độ ăn uống của bản thân.

9. Kết

Béo phì là vấn nạn toàn cầu mà hiện nay có rất nhiều quốc gia gặp phải. Số lượng người mắc phải căn bệnh này đã lên tới một con số báo động và ngày càng có chiều hướng gia tăng nhiều hơn. Do đó, căn bệnh này đã trở thành nỗi ám ảnh của rất nhiều người.
Không chỉ trẻ em bị béo phì mà cả người lớn bất kể nam hay nữ đều đang có nguy cơ bị bệnh béo phì rất cao. Bởi cuộc sống hiện đại ngày nay khiến con người rơi vào trạng thái vận động thì ít mà nạp năng lượng lại nhiều.
Chính điều đó gây nên tình trạng tích tụ và dư thừa mỡ ở bên trong cơ thể. Tình trạng này nếu kéo dài lâu sẽ gây nên rất nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe của người bệnh.

Béo phì
Chế độ ăn uống hợp lý là cách tốt nhất để đẩy lùi bệnh béo phì

Do đó, không ai khác chính bạn là người tự bảo vệ mình trước mối lo ngại mắc bệnh béo phì. Hãy bảo vệ sức khỏe của mình cũng như người thân bằng cách thiết lập cho mình một chế độ dinh dưỡng hợp lý và biết cách cân bằng giữa chế độ ăn uống, nghỉ ngơi với chế độ tập luyện thể dục thể thao đều đặn hàng ngày để cơ thể luôn khỏe mạnh và nhanh nhẹn, hoạt bát.
Như vậy, qua chia sẻ bên trên, bạn sẽ hiểu rõ hơn về bệnh béo phì để từ đó có biện pháp phòng chống béo phì hiệu quả hơn. Ziczxa Việt Nam luôn đồng hành cùng bạn trong việc chăm sóc và tư vấn hỗ trợ các vấn đề liên quan đến sức khỏe.
Đừng quên tiếp tục theo dõi các bài viết tiếp theo của chiase24.com để bổ sung thêm các kiến thức chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình nhé!

5/5 - (411 bình chọn)

About

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *