hình ảnh cây ba kích

Ba kích thiên: Nguồn gốc, đặc điểm, tác dụng và cách sử dụng hiệu quả

Từ lâu người ta đã biết đến cây như một loại thuốc cứu tinh dành cho nam giới, đặc biệt là những người bị “yếu” trong “chuyện ấy”. Bài viết sau đây chiase24.com sẽ giới thiệu đến các bạn kĩ hơn về loại cây dược liệu quý này với nhiều công dụng tuyệt vời khác nhau.

Cây là gì?

Tên gọi

Cây còn có tên gọi là thiên, nhàu thuốc, ruột gà, nhục, liên châu … thuộc chi nhàu, họ cà phê.
Tên khoa học: Morinda Officinalis How
Bộ: Gentianles
Họ: Rubiceae
Chi: Morinda
Loài: M.oficinalis

hình ảnh cây ba kích

Hình thái của cây ba kích

Cách nhận biết cây ba kích:

Cây ba kích có thân leo và mảnh,  toàn thân được phủ lông mịn. Ba kích là loại cây sống lâu năm. Cây mọc leo thành từng bụi ven vùng rừng núi có độ cao dưới 500m, thường thấy nhiều nhất ở các bãi hoang ở Quảng Ninh, Hà Tây, Phú Thọ, Bắc Ninh, Bắc Giang..
Lá đơn nguyên mọc đối chữ thập, tạo thành hình lóng dài khoảng 5 – 10 cm. Phiến lá hình bầu dục, đầu ngọn gấp, đuôi lá có hình tim hoặc hình tròn, phiến lá lúc còn non có màu xanh, giá màu trắng mốc, khi khô có màu nâu tím. Hoa có màu trắng sau chuyển sang màu vàng. Quả kép phủ lông có màu đỏ khi chín. Rễ cây phình to.

Ba kích có bao nhiêu loại?

Cây ba kích có 2 loại là ba kích tím và và kích trắng.
Cây ba kích tím có củ màu vàng sẫm, phần thịt có sắc tím. Khi ngâm rượu, màu của rượu ba kích tím sẽ chuyển sang màu tím.
Cây ba kích trắng có củ màu vàng nhạt, phần thịt có màu trắng trong. Khi ngâm rượu thì màu rượu không đổi màu như ba kích tím.
Cả hai loại đều có nhiều tác dụng trong y học. Tuy nhiên, loại dùng phổ biến và có giá trị kinh tế cao hơn là ba kích tím. Theo các nghiên cứu khoa học, ba kích tím có dược tính cao hơn đối với sức khỏe, có mùi vị và ngon hơn ba kích trắng. Do đó, để chọn được loại ba kích chất lượng nhất bạn cần tìm ba kích tím.

ba kích tím

Củ ba kích tím có màu tím đặc trưng


Bộ phận dùng: Tất cả các bộ phận của cây ba kích đều được dùng làm thuốc bao gồm cả hoa, lá, quả, rễ. Đặc biệt người ta hay dùng nhất là rễ ba kích.
Thu hái: Cây ba kích có thể được thu hoạch sau khi trồng được 3 năm. Thời điểm thu hoạch tốt nhất là tháng 10 -11 âm lịch. Người ta thường dùng cuốc đào rộng quanh gốc cây rồi lấy rễ.
Cách chế biến củ ba kích: Củ ba kích sau khi thu hoặc sẽ được làm sạch và phơi khô. Loại bỏ phần lõi, chỉ giữ lại phần thịt. Dùng phần thịt này ngâm rượu, tán bột hoặc nấu cao.
Bảo quản ba kích: Ba kích sau khi phơi khô được đóng gói kín bảo quản ở nơi thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời.
củ ba kích

Củ ba kích sau khi thu hoạch

Thành phần dược chất có trong cây ba kích

Thành phần dược liệu chính trong cây ba kích: Rubiadin, methyl-ether, rubiadin-1-methyl-ete, β-sitosterol, tetraacetyl asperuloside, vitamin C, B1, nonadecalkane, monotropein, dimethyl-alkan,monosaccharides, polysaccharides, 11 axit amin tự do, hydrolysat 17 amino axit, phytosterol, quercetin, diosgenin, tigogenin, carpaine.
Ngoài ra, cây ba kích còn chứa một số thành phần phụ như: Glycosid, glycosid tim, steroid triterpenoid, flavone, axit amin, micro-anthraquinone, axit hữu cơ, kẽm, canxi, magie, kali, sắt, mangan… Và một lượng đường lớn trên vỏ cây.

Cách dùng cây ba kích 

Ba kích thường được dùng dưới dạng thuốc sắc, nấu cao, tán bột trộn mật ong hoặc ngâm với rượu. Tùy từng sức khỏe của mỗi người và căn bệnh mà cách dùng khác nhau. Thường không nên dùng quá 8 – 16g ba kích mỗi ngày. Nếu dùng quá liều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.

Cách ngâm rượu ba kích tươi:

Nguyên liệu: 2 – 3kg rễ ba kích, 10 lít rượu nếp 40 độ.
Cách làm: Đem rễ ba kích tươi rửa sạch rồi để ráo nước kho khô hẳn. Lấy dao rút lõi của củ ba kích để loại bỏ độc tố trong lõi. Chỉ lấy phần thịt ba kích
Cho vào bình rượu một chút muối để làm giảm độc tính của lõi ba kích còn sót lại ở phần thịt. Sau đó cho tất cả ba ích vào bình để xâm xấp rượu. Ngâm trong khoảng 20 ngày, sau đó mở nắp bình, dùng thìa khuấy đều rồi đậy kín. Ủ trong khoảng 2 tháng là có thể đem ra sử dụng.
Rượu ba kích tím có màu tím nhạt. Để càng lâu thì màu tím càng đậm.

ngâm rượu ba kích

Cách ngâm rượu ba kích

Cách ngâm rượu ba kích khô

Nguyên liệu: 1kg rễ ba kích khô, 8-9 lít rượu nếp trắng trên 40 độ.
Cách làm: Sao khô ba kích trên chảo với lửa nhỏ trong khoảng 15 phút, vớt ra để nguội. Sau đó cho vào bình, đổ rượu vào. Ngâm ba kích khô từ 3 tháng trở lên là có thể sử dụng.
Khi sử dụng rượu ba kích tươi cũng như rượu ba kích tươi bạn chỉ nên dùng 1 chén nhỏ, chia làm 2 lần uống trong ngày. Mỗi lần uống khoảng 100 – 150ml là đủ. Có thể cho thêm mật ong vào ngâm cùng để giảm vị tăng và tăng hương vị cho rượu ba kích.

Tác dụng của cây ba kích đối với sức khỏe

Tác dụng của cây ba kích đối với các vấn đề sinh lý của nam giới

Các nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh cây ba kích có tác dụng chính là tăng lực, tăng sức đề kháng của cơ thể chống lại yếu tố độc hại của môi trường. Đặc biệt là tăng cường hiệu lực của androgen, một loại hormone sinh dục nam, là bài thuốc quý trong điều trị yếu sinh lý và tăng cường dương cho nam giới, có tác dụng tốt đối với những nam giới hoạt động tình dục yếu và thưa.
Theo Đông Y, ba kích có vị ngọt, tính ấm hơi cay, có tác dụng ôn thận, trợ dương, cường gân cốt. Qua điều trị cho thấy, ba kích tăng cường khả năng giao hợp, tăng sức dẻo dai, cải thiện chức năng tình dục cũng như có tác dụng cao trong việc chữa vô sinh cho nam giới. Với những bệnh nhân có thể lực yếu, vô sinh nhẹ có thể được chữa khỏi hoàn toàn nhờ vào sử dụng ba kích. Tuy nhiên đối với trường hợp tinh dịch chết nhiều, không có tinh trùng, không xuất tinh khi quan hệ tình dục thì sử dụng ba kích không thấy kết quả (Theo tài liệu “Cây thuốc Việt Nam).
Ngoài ra, người ta còn thấy, ba kích tím có khả năng bảo vệ DNA của con người dưới các tác động của chất oxy hóa mạnh từ môi trường.
Do đó, cây ba kích thường được dùng để cải thiện các vấn đề về chức năng sinh lý của nam giới như: yếu sinh lý, xuất tinh sớm, rối loạn cương dương, di tinh, mộng tinh, liệt dương

bệnh yếu sinh lý

Cây ba kích được chứng minh đem lại hiệu quả cao trong việc điều trị bệnh yếu sinh lý

Một số bài thuốc chữa bệnh sinh lý nam giới từ cây ba kích

1. Bài thuốc bổ thận tráng dương

Nguyên liệu: 30g ba kích, 300g thịt trai, 1 củ gừng tươi và gia vị.
Cách làm: Rửa sạch tất cả nguyên liệu rồi cho vào nồi nước đã đun sôi. Hầm trong khoảng 3 tiếng cho đến khi thịt trai và ba kích chín mềm. Nêm nếm gia vị vừa ăn rồi tắt bếp. Có thể dùng chung với cơm. Nên sử dụng thường xuyên để tăng cường sức đề kháng, tráng dương và bổ thận.

2. Bài thuốc hỗ trợ chứng liệt dương

Nguyên liệu: 40g ba kích, 20g nhục thung dung, 10g nhân sâm, 20g thục địa, 1 lít rượu trắng, 20g ngũ vị tử.
Cách làm: Rửa sạch tất cả các nguyên liệu, sấy khô rồi đổ vào bình ngâm rượu. Đậy kín và ngâm trong khoảng 1 tuần là có thể lấy ra sử dụng.
Mỗi lần dùng bạn uống khoảng 20ml chia làm 2 lần trong ngày.

3. Bài thuốc chữa thận hư hoặc tảo tinh, liệt dương

Nguyên liệu: 12g ba kích, 8g nhân sâm, 6g ngũ vị tử, 12g nhục thung dung, 12g cốt toái bổ, 12g long cốt.
Cách làm: Đem tất cả các nguyên liệu trên tán thành bột mịn trộn cùng mật ong làm thành viên. Mỗi ngày uống 2-3 lần, mỗi lần uống khoảng 12g.

4. Bài thuốc điều trị chứng di tinh hoặc hoạt tinh, thận hư

Nguyên liệu: 24g sơn dược, 12g ba kích, 12g phúc bồn tử, 12g thần khúc, 12g đảng sâm.
Cách làm: Đem tán bột tất cả các nguyên liệu trên và trộn với mật ong tạo thành hoàn viên. Mỗi ngày uống 2-3 lần, mỗi lần uống khoảng 12g.

Một số tác dụng khác của cây ba kích

Ngoài tác dụng chữa bệnh yếu sinh lý, các vấn đề liên quan đến chức năng tình dục của nam giới, cây ba kích còn nhiều tác dụng khác đối với sức khỏe con người như: Giảm căng thẳng, tạo giấc ngủ ngon và sâu hơn, chữa huyết áp cao, trị chứng đau lưng do thận hư, tăng sức đề kháng…
Đối với cơ thể những người cao tuổi, bệnh nhân thể lực yếu, biểu hiện mệt mỏi, kém ăn, kém ngủ, người gầy xanh xao mà không phải do các bệnh lý gây nên hoặc một số người đau nhức xương khớp thì khi sử dụng ba kích cho hiệu quả cải thiện rõ rệt. Ba kích có thể tăng thể lực được thể hiện qua cảm giác ăn ngon, ngủ ngon, không căng thẳng và tăng cân cũng như tăng cơ lực. Đối với các bệnh nhân đau xương khớp thì sau khi dùng ba kích dài ngày, các triệu chứng đã giảm rõ rệt. (Theo Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

bệnh xương khớp

Cây ba kích cũng có tác dụng tốt trong chữa bệnh xương khớp của người cao tuổi

Một số bài thuốc chữa bệnh thông thường khác của ba kích

1. Bài thuốc chữa chứng đau lưng do thận hư

Nguyên liệu: 16g ba kích, 12g thục địa, 6g ngũ v tử, 12g long cốt, 12g đảng sâm, 12g cốt toái bổ, 12g nhục thung dung.
Cách làm: Đem tán bột tất cả các nguyên liệu trên và trộn với mật ong tạo thành hoàn viên rồi cho vào lọ thủy tinh bảo quản nơi thoáng mát dùng dần. Mỗi ngày uống 2-3 lần, mỗi lần uống khoảng 12g.

2. Bài thuốc chữa chứng mỏi gối, đau nhức xương khớp do phong thấp hoặc thận hư

Nguyên liệu: 50g ba kích, 750ml rượu trắng, 50g dâm dương hoắc, 30g đường phèn, 50g kê huyết đằng.
Cách làm: Ngâm chung các nguyên liệu trên với rượu. Để nơi thoáng mát trong khoảng 1 tuần là có thể mang ra sử dụng. Mỗi lần uống 20ml, ngày 2 lần.

3. Bài thuốc trị chân tê, đau lưng, mỏi tay hoặc chân ở người già

Nguyên liệu: Ba kích, đỗ trọng, nhục thung dung, xuyên tỳ giải, thỏ ty tử, mỗi vị lấy một lượng bằng nhau tùy ý.
Cách làm: Tán nhuyễn tất cả các nguyên liệu trên rồi trộn đều với mật ong tạo thành viên. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần dùng 8g.

4. Bài thuốc điều trị ngũ lao, hạ khí, thất thương hoặc ăn nhiều

Nguyên liệu: 3kg ba kích tươi, 3kg ngưu tất, 5 đấu rượu trắng.
Cách làm: Ngâm tất ba kích và ngưu tất với rượu trắng. Ngâm ít nhất 1 tuần, ngâm càng lâu thì hiệu quả càng cao. Ngày uống 2 lần mỗi lần 20ml.

5. Bài thuốc chữa kinh nguyệt không đều, tử cung bị lạnh hoặc xích bạch đới hạ ở nữ giới

kinh nguyệt không đều
Cây ba kích khi kết hợp với các thảo dược khác có thể giúp điều trị chu kỳ kinh nguyệt không đều ở phụ nữ.
Nguyên liệu: 120g ba kích, 80g thanh diệm, 20g lương khương, 160g nhục quế đã bỏ vỏ, 640g tử kim đằng, 160g ngô thù du.
Cách làm: Tán bột tất cả các nguyên liệu trên, sử dụng rượu hồ làm hoàn viên. Mỗi ngày sử dụng 20 viên pha với nước muối nhạt và uống.

6. Bài thuốc chữa mặt trắng nhạt, mạch yếu và hay lo lắng, buồn sầu

Nguyên liệu: 40g hồi hương ( sao vàng ), 40g ba kích, 40g ích trí nhân, 40g mẫu lệ, 40g nhục thung dung, 40g cốt thoái bổ đã bỏ lông, 40g bạch long cốt, 40g nhân sâm, 40g phúc bồn tử, 40g bạch truật, 40g thỏ ty tử.
Cách làm: Tán bột mịn tất cả các nguyên liệu trên. Mỗi lần dùng bạn lấy khoảng 10 – 20g bột hòa chung với nước ấm uống. Sử dụng đều đặn ngày 2 lần.

7. Bài thuốc chữa chứng tiểu nhiều

Nguyên liệu: 12g ba kích, 12g ích trí nhân, muối hạt, 500ml rượu trắng, 12g thỏ ty tử, 12g tang phiêu tiêu.
Cách làm: Đem ba kích đã bỏ lõi và ích trí nhân chưng lên với rượu và muối. Tán thỏ ty tử và tang phiêu tiêu thành bột mịn. Cuối cùng dùng rượu hồ hoàn thành viên tất cả các nguyên liệu trên. Mỗi viên có khối lượng bằng hạt bắp. Khi sử dụng bạn lấy 12 viên uống cung với nước muối.

8. Bài thuốc điều trị đi đứng khó khăn hoặc đau lưng do phong hàn

Nguyên liệu: 60g ba kích, 60g quế tâm, 80g đỗ trọng đã đãi bỏ vỏ và sao vàng, 120g ngưu tất, 60g can khương bào, 60g khương hoạt và 60g ngũ gia bì.
Cách làm: Nghiền thành bột tất cả các nguyên liệu trên với mật ong và hoàn thành viên. Khi sử dụng uống 2-3 viên với rượu ấm.

bệnh đau lưng

Sử dụng cây ba bích để chữa bệnh đau lưng do phong hàn

9. Bài thuốc điều trị bạch trọc

Nguyên liệu: Ba kích, thỏ ty tử mỗi lượng 40g, 40g lộc nhung, 40g ngũ vị tử, 40g phá cổ chỉ sao, 40g xích thạch chi, 40g sơn dược, 1 lít rượu.
Cách làm: Ba kích bỏ lõi chưng cùng với rượu và thỏ ty tử. Sau đó đem sấy khô và tán thành bột mịn, trộn với bột của các thảo dược còn lại. Cuối cùng dùng rượu hồ làm hoàn.
Mỗi lần bạn uống chung với nước pha rượu. Nên uống khi bụng đói.

10. Bài thuốc chữa miệng khô, hay mơ, nguyên khí bị hư thoát, ù tai, mồ hôi trộm, mặt sạm đen

Nguyên liệu: 90g ba kích, 120g ngô thù, 500g kim tử đằng, 180 lương khương, 60g thanh diêm và 120g nhục quế.
Cách làm: Đem tất cả các dược liệu trên tán bột hoàn với rượu nếp. Ngày uống 16g, uống chung với nước muối loãng.

Một số lưu ý khi dùng cây ba kích

Cây ba kích tuy có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể sử dụng được. Tùy từng trường hợp cụ thể sẽ có cách dùng khác nhau cũng như một số người không được sử dụng.
Ba kích có độc tính có thể gây chóng mặt, tim đập nhanh, buồn nôn hoặc khó thở… Do vậy khi sử dụng ba kích bạn nên chú ý một số điều sau đây:
– Không sử dụng ba kích đối với người mắc bệnh đại tiện táo, người âm hư hỏa vượng.
– Người hay bị sốt không được sử dụng ba kích
– Người có tiền sử dị ứng với ba kích
– Không sử dụng quá liều lượng cho phép
– Khi đang sử dụng ba kích không nên kết hợp uống các loại thuốc Tây khác hoặc bất kỳ các loại thuốc Đông Y nào khi không có chỉ định của thầy thuốc.
Một số thành phẩm từ cây ba kích
Trên thị trường, ba kích được chế biến thành rượu ba kích là chủ yếu. Ngoài ra còn có cao ba kích được cô đặc từ tinh chất ba kích kết hợp với các thảo dược khác.

rượu ba kích tím

Rượu ba kích tím là sản phẩm được nhiều người ưa chuộng trên thị trường

Giá của ba kích

Trên thị trường có rất nhiều loại ba kích được giao bán với các mức giá khác nhau. Thông thường giá từ khoảng 300.000 đồng – 500.000 đồng cho 1kg ba kích tím tươi. Một số nơi giao bán với giá 100.000 đồng/kg ba kích bạn nên cẩn thận bởi có thể bạn mua phải loại ba kích trắng, không có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Vì vậy để mua được hàng chất lượng, bạn nên hỏi thăm người quen hoặc mua những nơi có uy tín.
Như vậy, qua bài viết trên bạn đọc đã có thể phân biệt được cây ba kích tím và ba kích trắng. Đồng thời cũng biết thêm được tác dụng của từng loại ba kích để sử dụng đúng mục đích và hiệu quả nhất. Hãy đồng hành cùng chiase24.com để tìm hiểu thêm một số loài cây thuốc có giá trị dược liệu cao trong chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe nữa nhé!

4.5/5 - (8 bình chọn)
Tổng hợp hình ảnh chó Dingo Đông Dương đẹp nhất - Chó Lài Việt Nam
Đông trùng hạ thảo ngâm mật ong - Công dụng và cách ngâm dễ dàng nhất

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *